Sinh học 12 · Chương 3Mở rộng học thuyết di truyền nhiễm sắc thể

Ý chính cần nhớ

• Gene ngoài nhân nằm trong DNA của ti thể và lục lạp. Khi thụ tinh, tế bào chất của hợp tử gần như hoàn toàn đến từ trứng, nên tính trạng do gene ngoài nhân quy định di truyền theo dòng mẹ.
• Dấu hiệu nhận ra gene ngoài nhân: kết quả lai thuận và lai nghịch khác nhau, đời con luôn mang tính trạng của mẹ. Gene trong nhân thì lai thuận nghịch cho kết quả giống nhau (trừ gene trên nhiễm sắc thể giới tính).
• Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gene và môi trường. Cùng một kiểu gene có thể cho các kiểu hình khác nhau ở các môi trường khác nhau; hiện tượng này là sự mềm dẻo kiểu hình (thường biến), không di truyền.
• Mức phản ứng là tập hợp các kiểu hình của một kiểu gene ứng với các môi trường khác nhau. Mức phản ứng do kiểu gene quy định nên di truyền được. Năng suất cao nhất một giống đạt được bị giới hạn bởi mức phản ứng của giống ấy.
• Ứng dụng trong chọn giống: giống tốt phải đi kèm kĩ thuật canh tác phù hợp; giống có mức phản ứng hẹp nhưng ổn định hợp với vùng điều kiện khó, giống có mức phản ứng rộng cần thâm canh mới cho năng suất cao.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Gene trong ti thể được truyền cho con chủ yếu qua bố hay qua mẹ?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Qua mẹ. Hợp tử nhận tế bào chất, gồm cả ti thể, gần như hoàn toàn từ trứng.

2. Câu 2.Kiểu hình của một cơ thể là kết quả tương tác giữa những yếu tố nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Kiểu gene và môi trường. Kiểu gene quy định mức phản ứng, môi trường quyết định kiểu hình cụ thể trong mức ấy.

3. Câu 3.Một giống lúa cho năng suất 4,5 tấn/ha ở ruộng nghèo dinh dưỡng và 7,2 tấn/ha ở ruộng bón đủ phân. Hai năng suất chênh nhau bao nhiêu tấn/ha?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 2,7. 7,2 − 4,5 = 2,7 tấn/ha. Khoảng chênh này nằm trong mức phản ứng về năng suất của giống.