Ngữ văn 12 · Bài 6Hồ Chí Minh – "Văn hoá phải soi đường cho quốc dân đi"

Ý chính cần nhớ

• Sáng tác của Hồ Chí Minh có ba mảng: văn chính luận (Tuyên ngôn Độc lập), truyện và kí (Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu), thơ ca (thơ chữ Hán trong Nhật kí trong tù, thơ viết ở Việt Bắc). Mỗi mảng viết cho một kiểu người đọc, một mục đích riêng, nên khi đọc hãy hỏi: viết cho ai, để làm gì.
• Quan điểm sáng tác của Người: văn chương là vũ khí phục vụ sự nghiệp cách mạng, nhà văn cũng là chiến sĩ; trước khi viết phải xác định viết cho ai, viết để làm gì, viết cái gì và viết thế nào.
• Văn chính luận như Tuyên ngôn Độc lập thuyết phục bằng lập luận chặt: dựa vào cơ sở pháp lí mà đối phương không bác được, đưa bằng chứng thực tế, rồi đi tới kết luận không thể chối. Lời văn đanh thép mà vẫn có cảm xúc.
• Thơ chữ Hán của Người (Mộ, Nguyên tiêu, Vọng nguyệt) mang màu cổ điển: thể tứ tuyệt, bút pháp chấm phá, thiên nhiên làm nền. Nét hiện đại nằm ở hướng vận động của bài thơ: thường đi về phía sự sống, ánh sáng và con người.
• Văn nghị luận tăng tính khẳng định, phủ định bằng: câu khẳng định dứt khoát; câu phủ định, nhất là hai lần phủ định để khẳng định mạnh hơn (“không ai không biết”); từ ngữ tình thái (chắc chắn, nhất định, quyết không); câu hỏi tu từ; lặp cấu trúc.
• Báo cáo kết quả bài tập dự án nêu: mục tiêu, thành viên và phân công, cách làm, sản phẩm, kết quả đạt và chưa đạt, bài học rút ra. Viết ngắn, có số liệu, có minh chứng đi kèm (ảnh, phiếu khảo sát, đường dẫn sản phẩm).

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Câu “Không một ai không cần được học hành.” dùng cách nào để tăng tính khẳng định?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Hai lần phủ định để khẳng định. “Không một ai không…” có nghĩa là “ai cũng…”, nhưng nói bằng hai lần phủ định thì câu dứt khoát hơn, gạt trước mọi ngoại lệ.

2. Câu 2.Ba mảng sáng tác chính của Hồ Chí Minh là gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Văn chính luận, truyện và kí, thơ ca. Ví dụ: Tuyên ngôn Độc lập (chính luận), Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu (truyện), Nhật kí trong tù (thơ).

3. Câu 3.Một báo cáo kết quả bài tập dự án cần có những phần nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Mục tiêu, thành viên và phân công, cách làm, sản phẩm, kết quả, bài học rút ra. Kèm minh chứng như ảnh, phiếu khảo sát, đường dẫn sản phẩm để người đọc tự kiểm được.