Ngữ văn 12 · Bài 5Tiếng cười của hài kịch

Ý chính cần nhớ

• Hài kịch gây cười bằng mâu thuẫn giữa cái nhân vật tỏ ra và cái nhân vật thật là: kẻ hèn làm ra dũng cảm, kẻ tham làm ra liêm khiết. Tiếng cười bật ra khi mâu thuẫn ấy bị lột trần trước mắt khán giả.
• Xung đột trong hài kịch hay dựng trên hiểu lầm, nhận nhầm người, chuyện giấu giếm bị lộ. Quan thanh tra của Gô-gôn là mẫu kinh điển: cả bộ máy quan chức một thành phố run sợ trước một anh chàng mà họ tưởng là quan thanh tra.
• Các thủ pháp gây cười hay gặp: lặp lại lời hoặc hành động, phóng đại, đặt nhân vật vào tình huống trớ trêu, lời thoại hai nghĩa, hành động trái với lời nói.
• Đọc kịch bản, chú ý cả lời thoại lẫn chỉ dẫn sân khấu (phần ghi trong ngoặc đơn). Chỉ dẫn cho biết nhân vật làm gì, nói bằng giọng nào, và nhiều khi chính chỗ ấy mới là chỗ gây cười.
• Báo cáo nghiên cứu có cấu trúc cố định: đặt vấn đề (câu hỏi nghiên cứu), phương pháp (khảo sát, phỏng vấn, đọc tài liệu), kết quả (số liệu, phát hiện), thảo luận, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo. Số liệu nào cũng phải ghi rõ lấy từ đâu và bao nhiêu người trả lời.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Tiếng cười trong hài kịch bắt nguồn từ đâu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Từ mâu thuẫn giữa bề ngoài nhân vật tỏ ra và bản chất thật của nhân vật. Khi mâu thuẫn ấy bị phơi ra, khán giả cười. Tiếng cười vừa để giải trí vừa để chê thói xấu.

2. Câu 2.Chỉ dẫn sân khấu trong kịch bản dùng để làm gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Cho biết hành động, cử chỉ, giọng điệu của nhân vật và bối cảnh trên sân khấu. Chỉ dẫn không được đọc lên như lời thoại nhưng quyết định cách diễn, và nhiều khi chứa chính mâu thuẫn gây cười.

3. Câu 3.Phần “phương pháp” của một báo cáo nghiên cứu cần nêu những gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Cách thu thập dữ liệu, đối tượng và số người tham gia, thời gian thực hiện. Người đọc cần biết số liệu được lấy ra sao để tự xét kết quả có đáng tin không.