Hoá học 12 · Chương 7Nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA

Ý chính cần nhớ

• Kim loại nhóm IA (Li, Na, K, Rb, Cs) có 1 electron lớp ngoài cùng (ns¹), số oxi hoá +1 trong hợp chất. Tính khử rất mạnh và tăng dần từ Li tới Cs. Chúng tác dụng mạnh với nước tạo dung dịch kiềm và H₂, nên được bảo quản trong dầu hoả.
• Muối của nhóm IA: NaCl là muối ăn; NaHCO₃ dùng làm bột nở và thuốc giảm đau dạ dày do thừa acid, bị nhiệt phân: 2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O; Na₂CO₃ (soda) dùng sản xuất thuỷ tinh, xà phòng.
• Kim loại nhóm IIA (Be, Mg, Ca, Sr, Ba) có 2 electron lớp ngoài cùng (ns²), số oxi hoá +2. Ca, Sr, Ba tác dụng với nước ngay ở nhiệt độ thường; Be không tác dụng với nước.
• Nước cứng chứa nhiều Ca²⁺, Mg²⁺. Nước cứng tạm thời chứa HCO₃⁻, đun sôi thì mất tính cứng. Nước cứng vĩnh cửu chứa Cl⁻, SO₄²⁻, phải dùng Na₂CO₃, Na₃PO₄ hoặc phương pháp trao đổi ion. Nước cứng toàn phần có cả hai loại anion.
• Đá vôi CaCO₃ nung tạo vôi sống CaO và CO₂. Phản ứng CaCO₃ + CO₂ + H₂O ⇌ Ca(HCO₃)₂ giải thích sự hình thành hang động và thạch nhũ.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Cho 2,3 g Na vào nước dư. Số mol H₂ thoát ra là bao nhiêu? (Na = 23)

   Xem đáp án ▾

   ✓ 0,05. 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂. 0,1 mol Na cho 0,05 mol H₂.

2. Câu 2.Nung 10 g CaCO₃ tới khối lượng không đổi. Khối lượng CaO thu được là bao nhiêu gam? (C = 12, O = 16, Ca = 40)

   Xem đáp án ▾

   ✓ 5,6. 0,1 mol CaCO₃ cho 0,1 mol CaO, tức 5,6 g.

3. Câu 3.Nước chỉ chứa các ion Ca²⁺, Mg²⁺ và HCO₃⁻ thuộc loại nước cứng nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Nước cứng tạm thời. Anion duy nhất là HCO₃⁻; đun sôi thì CaCO₃, MgCO₃ kết tủa và nước hết cứng.