Hoá học 12 · Chương 3Hợp chất chứa nitrogen

Ý chính cần nhớ

• Amine là dẫn xuất của ammonia khi thay nguyên tử H bằng gốc hydrocarbon. Bậc amine là số gốc hydrocarbon gắn vào nguyên tử N. Amine no, đơn chức, mạch hở có công thức CₙH₂ₙ₊₃N.
• Dung dịch methylamine, ethylamine làm quỳ tím hoá xanh. Aniline C₆H₅NH₂ có tính base rất yếu, không đổi màu quỳ tím, và tạo kết tủa trắng 2,4,6-tribromoaniline với nước bromine.
• Amino acid chứa cả nhóm –NH₂ và nhóm –COOH nên có tính lưỡng tính, phản ứng được với cả acid và base. Glycine H₂NCH₂COOH có M = 75, alanine CH₃CH(NH₂)COOH có M = 89.
• Peptide gồm các gốc α-amino acid nối với nhau bằng liên kết peptide –CO–NH–. Peptide có n gốc thì có n − 1 liên kết peptide, và khối lượng bằng tổng khối lượng các amino acid trừ 18·(n − 1). Từ tripeptide trở lên mới có phản ứng màu biuret (màu tím với Cu(OH)₂).
• Protein đông tụ khi đun nóng hoặc gặp acid, base, muối kim loại nặng. Enzyme là chất xúc tác sinh học, phần lớn có bản chất protein, mỗi enzyme thường chỉ xúc tác cho một phản ứng hoặc một nhóm phản ứng nhất định.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Một tetrapeptide mạch hở có bao nhiêu liên kết peptide?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 3. Bốn gốc amino acid nối thành chuỗi thì có 4 − 1 = 3 liên kết peptide.

2. Câu 2.Phân tử khối của dipeptide Gly-Ala là bao nhiêu? (M của glycine = 75, alanine = 89)

   Xem đáp án ▾

   ✓ 146. 75 + 89 − 18 = 146, trừ một phân tử nước tách ra khi tạo liên kết peptide.

3. Câu 3.Công thức C₂H₇N có bao nhiêu amine đồng phân cấu tạo?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 2. Ethylamine C₂H₅NH₂ (bậc một) và dimethylamine (CH₃)₂NH (bậc hai).