Hoá học 12 · Chương 4Polymer

Ý chính cần nhớ

• Polymer có phân tử khối rất lớn, gồm nhiều mắt xích nối với nhau. Hệ số polymer hoá (số mắt xích) n = phân tử khối polymer : khối lượng một mắt xích.
• Phản ứng trùng hợp cần monomer có liên kết bội (như C=C) hoặc vòng kém bền, ví dụ CH₂=CH₂ tạo polyethylene (PE), CH₂=CHCl tạo poly(vinyl chloride) (PVC). Trùng hợp không tách phân tử nhỏ nên mắt xích có cùng khối lượng với monomer.
• Phản ứng trùng ngưng cần monomer có ít nhất hai nhóm chức phản ứng được với nhau, và tách ra phân tử nhỏ như H₂O. Ví dụ nylon-6,6 tạo từ hexamethylenediamine và adipic acid.
• Tơ tằm, bông là tơ thiên nhiên; tơ visco, cellulose acetate là tơ bán tổng hợp (đi từ cellulose); nylon-6,6, capron, nitron là tơ tổng hợp.
• Cao su thiên nhiên là polyisoprene (mắt xích C₅H₈). Lưu hoá cao su tạo cầu nối disulfide –S–S– giữa các mạch, làm cao su bền và đàn hồi hơn. Vật liệu composite gồm vật liệu nền và vật liệu cốt, ví dụ nhựa gia cường sợi thuỷ tinh.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Một mẫu polyethylene có phân tử khối trung bình 28 000. Mẫu có trung bình bao nhiêu mắt xích? (H = 1, C = 12)

   Xem đáp án ▾

   ✓ 1000. Mắt xích –CH₂–CH₂– có khối lượng 28, nên n = 28 000 : 28 = 1 000.

2. Câu 2.Khối lượng một mắt xích PVC –CH₂–CHCl– là bao nhiêu? (H = 1, C = 12, Cl = 35,5)

   Xem đáp án ▾

   ✓ 62,5. C₂H₃Cl: 24 + 3 + 35,5 = 62,5.

3. Câu 3.Trong ba polymer PE, PVC và nylon-6,6, polymer nào được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Nylon-6,6. PE và PVC đi từ monomer có liên kết C=C, điều chế bằng trùng hợp. Nylon-6,6 đi từ một diamine và một diacid, tách nước khi nối mạch.