Địa lí 12 · Phần 3Địa lí các ngành kinh tế

Ý chính cần nhớ

• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo ba mặt. Theo ngành: giảm tỉ trọng nông, lâm, thuỷ sản; tăng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Theo thành phần: kinh tế nhà nước, ngoài nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài. Theo lãnh thổ: hình thành các vùng động lực, khu công nghiệp, khu kinh tế.
• Nông nghiệp: lúa tập trung ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng; chè ở Trung du và miền núi phía Bắc; cà phê trên các cao nguyên badan của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ). Năng suất = sản lượng : diện tích; đổi tấn/ha sang tạ/ha thì nhân 10.
• Rừng chia ba loại theo mục đích: rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất. Thuỷ sản gồm khai thác và nuôi trồng; Đồng bằng sông Cửu Long nuôi trồng nhiều nhất cả nước.
• Công nghiệp chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng chế biến, chế tạo, giảm khai khoáng. Than khai thác chủ yếu ở Quảng Ninh, dầu khí ở thềm lục địa phía Nam. Điện có thuỷ điện, nhiệt điện, và điện gió, điện mặt trời đang tăng nhanh.
• Khu công nghiệp có ranh giới xác định, chuyên sản xuất hàng công nghiệp và làm dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, thường không có dân cư sinh sống. Ngoài ra còn khu công nghệ cao, khu kinh tế, trung tâm công nghiệp gắn với các đô thị.
• Dịch vụ gồm giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, thương mại, du lịch. Cán cân xuất nhập khẩu = xuất khẩu − nhập khẩu: dương là xuất siêu, âm là nhập siêu. Cự li vận chuyển trung bình = khối lượng luân chuyển : khối lượng vận chuyển.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Một vùng gieo trồng 3,9 triệu ha lúa, thu được 24,18 triệu tấn (số liệu giả định để luyện kĩ năng tính). Năng suất lúa bình quân là bao nhiêu tạ/ha?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 62 tạ/ha. 24,18 : 3,9 = 6,2 tấn/ha = 62 tạ/ha.

2. Câu 2.Một năm nước ta xuất khẩu 250 tỉ USD và nhập khẩu 265 tỉ USD (số liệu giả định để luyện kĩ năng tính). Cán cân xuất nhập khẩu năm đó thế nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Nhập siêu 15 tỉ USD. 250 − 265 = −15 tỉ USD. Cán cân âm nên nhập siêu 15 tỉ USD.

3. Câu 3.Rừng phòng hộ ở đầu nguồn các con sông được giữ để làm gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Giữ nước, chống xói mòn đất, điều hoà dòng chảy, giảm lũ cho vùng hạ lưu. Tán rừng và lớp thảm mục giữ nước mưa lại, cho nước thấm dần xuống đất. Mất rừng đầu nguồn thì mùa mưa lũ lên nhanh, mùa khô sông cạn.