Địa lí 12 · Phần 2Địa lí dân cư

Ý chính cần nhớ

• Dân số nước ta đã vượt 100 triệu người, gồm 54 dân tộc, dân tộc Kinh đông nhất.
• Nước ta đang ở thời kì cơ cấu dân số vàng: số người trong độ tuổi lao động nhiều gấp đôi trở lên số người phụ thuộc. Cùng lúc, tỉ lệ người cao tuổi tăng, dân số đang già đi.
• Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên (%) = (tỉ suất sinh − tỉ suất tử) : 10, khi hai tỉ suất tính bằng ‰. Mật độ dân số = số dân : diện tích, đơn vị người/km².
• Dân cư phân bố không đều: đông ở đồng bằng và ven biển, thưa ở vùng núi. Phần lớn dân vẫn sống ở nông thôn, nhưng tỉ lệ dân thành thị tăng dần.
• Nguồn lao động dồi dào, tỉ lệ lao động đã qua đào tạo còn thấp. Lao động chuyển dần từ nông, lâm, thuỷ sản sang công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Thiếu việc làm ở nông thôn và thất nghiệp ở thành thị là hai vấn đề chính.
• Đô thị hoá đi cùng công nghiệp hoá. Từ ngày 12/6/2025 cả nước có 34 tỉnh, thành phố, trong đó 6 thành phố trực thuộc trung ương. Đô thị lớn thu hút lao động và vốn đầu tư, đồng thời chịu sức ép về nhà ở, giao thông và môi trường.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Một xã có 18 000 dân sống trên diện tích 45 km² (số liệu giả định để luyện kĩ năng tính). Mật độ dân số của xã là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 400 người/km². Mật độ = 18 000 : 45 = 400 người/km².

2. Câu 2.Một địa phương có tỉ suất sinh 12‰ và tỉ suất tử 7‰ (số liệu giả định để luyện kĩ năng tính). Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 0,5%. (12 − 7) : 10 = 0,5%. Hiệu 5‰ đổi sang phần trăm thì chia 10.

3. Câu 3.Khi số người trong độ tuổi lao động nhiều gấp đôi trở lên số người phụ thuộc, người ta nói dân số đang ở thời kì nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Thời kì cơ cấu dân số vàng. Mỗi người phụ thuộc có từ hai người trong tuổi lao động trở lên gánh đỡ. Đây là lúc nguồn lao động dồi dào nhất, nếu tạo đủ việc làm.