Công nghệ nông nghiệp 12 · Chương IXPhòng, trị bệnh thuỷ sản

Ý chính cần nhớ

• Phòng, trị bệnh giúp giảm thiệt hại, giữ năng suất và hiệu quả vụ nuôi, bảo đảm an toàn thực phẩm (hạn chế tồn dư thuốc, kháng sinh), hạn chế bệnh lây lan và ô nhiễm môi trường.
• Bệnh phát sinh khi ba yếu tố gặp nhau: có mầm bệnh (virus, vi khuẩn, nấm, kí sinh trùng), môi trường bất lợi và vật nuôi có sức đề kháng yếu. Phòng bệnh là chính, vì chữa khi đã phát bệnh vừa khó vừa tốn.
• Bệnh đốm trắng ở tôm do virus: vỏ đầu ngực có đốm trắng, tôm chết nhanh và hàng loạt. Bệnh hoại tử gan tuỵ cấp ở tôm do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus: gan tuỵ teo, nhạt màu. Bệnh gan thận mủ ở cá tra do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri: gan, thận có nhiều đốm trắng như mủ.
• Bệnh do virus chưa có thuốc đặc trị, chỉ phòng được: giống sạch bệnh, xử lí nước, ngăn cua, còng mang mầm bệnh vào ao, thả mật độ hợp lí. Bệnh do vi khuẩn thì dùng thuốc theo hướng dẫn của cán bộ thú y và ngừng thuốc đủ thời gian trước khi thu hoạch.
• Khi ao có bệnh: cách li ao, báo cán bộ thú y, vớt và xử lí xác chết, không xả nước ao chưa xử lí ra ngoài.
• Công nghệ sinh học: vaccine giúp cá tạo miễn dịch chủ động, giảm dùng kháng sinh; PCR và bộ kit chẩn đoán nhanh phát hiện sớm mầm bệnh; chế phẩm vi sinh có lợi cạnh tranh với vi khuẩn gây bệnh và cải thiện chất lượng nước.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Kiểm tra ngẫu nhiên 50 con tôm, thấy 8 con có dấu hiệu bệnh (số liệu giả định). Tỉ lệ tôm có dấu hiệu bệnh trong mẫu là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 16%. 8 : 50 × 100% = 16%.

2. Câu 2.Vì sao không dùng kháng sinh để chữa bệnh đốm trắng ở tôm?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Bệnh do virus gây ra, kháng sinh không diệt được virus. Kháng sinh chỉ tác động lên vi khuẩn. Với bệnh do virus, cách duy nhất là phòng từ đầu vụ.

3. Câu 3.Bệnh thuỷ sản phát sinh khi nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Khi có mầm bệnh, môi trường bất lợi và vật nuôi yếu cùng lúc. Thiếu một trong ba yếu tố thì bệnh khó bùng phát. Vì vậy phòng bệnh nhắm vào cả ba: giống sạch bệnh, môi trường tốt, vật nuôi khoẻ.