Công nghệ nông nghiệp 12 · Chương VICông nghệ giống thuỷ sản
Các bài trong sách
- Bài 13. Vai trò của giống thuỷ sản
- Bài 14. Sinh sản của cá và tôm
- Bài 15. Ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn và nhân giống thuỷ sản
Ý chính cần nhớ
- Giống quyết định năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả vụ nuôi. Giống tốt lớn nhanh, tỉ lệ sống cao, sạch bệnh. Chủ động sản xuất giống giúp nuôi đúng mùa vụ và bớt bắt con giống ngoài tự nhiên.
- Đa số cá nuôi đẻ trứng, thụ tinh ngoài (trong nước). Có loài đẻ trứng trôi theo dòng nước, có loài đẻ trứng dính vào giá thể (cá chép); cá rô phi mẹ ấp trứng trong miệng. Cá mè, cá trắm cỏ không tự đẻ trong ao nuôi.
- Sinh sản nhân tạo cá: chọn và nuôi vỗ cá bố mẹ, tiêm hormone kích thích sinh sản, cho cá đẻ tự nhiên trong bể hoặc vuốt trứng và tinh để thụ tinh nhân tạo, ấp trứng, rồi ương cá bột lên cá hương, cá giống.
- Tôm he (tôm sú, tôm thẻ chân trắng) đẻ trứng; ấu trùng lần lượt qua các giai đoạn Nauplius, Zoea, Mysis rồi thành hậu ấu trùng (Postlarvae). Trong sản xuất giống, tôm mẹ có thể được cắt mắt để kích thích buồng trứng phát triển.
- Công nghệ sinh học trong chọn giống: dùng chỉ thị phân tử (DNA) để chọn sớm cá thể mang gene mong muốn; dùng PCR xét nghiệm tôm bố mẹ, tôm giống để chọn con sạch bệnh.
- Công nghệ sinh học trong nhân giống: tạo đàn cá rô phi toàn đực (cá đực lớn nhanh, đồng đều hơn, không sinh sản tràn lan trong ao); bảo quản lạnh tinh trùng trong nitrogen lỏng để chủ động thụ tinh và lưu giữ nguồn gen.
⚠ Lỗi hay gặp
- Nghĩ loài cá nào cũng tự đẻ trong ao nuôi. Mè, trắm cỏ phải cho sinh sản nhân tạo.
- Đảo thứ tự các giai đoạn ấu trùng tôm. Đúng là Nauplius, Zoea, Mysis, rồi Postlarvae.
- Tính số cá bột mà cộng hai tỉ lệ thụ tinh và tỉ lệ nở, trong khi phải nhân lần lượt với số trứng.
Tự kiểm tra
Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.
Câu 1.Một cá cái đẻ 200 000 trứng, tỉ lệ thụ tinh 80%, tỉ lệ nở tính trên số trứng thụ tinh là 75% (số liệu giả định). Thu được bao nhiêu cá bột?
Xem đáp án ▾
✓ 120 000 con. Trứng thụ tinh: 200 000 × 0,8 = 160 000. Cá bột: 160 000 × 0,75 = 120 000 con.
Câu 2.Xếp đúng thứ tự các giai đoạn ấu trùng của tôm he: Mysis, Nauplius, Postlarvae, Zoea.
Xem đáp án ▾
✓ Nauplius → Zoea → Mysis → Postlarvae. Trứng nở ra Nauplius, rồi qua Zoea, Mysis và thành hậu ấu trùng Postlarvae, giai đoạn thường bán làm tôm giống.
Câu 3.Vì sao người nuôi ưa dùng đàn cá rô phi toàn đực?
Xem đáp án ▾
✓ Cá đực lớn nhanh, đồng đều và không sinh sản tràn lan trong ao. Đàn có cả đực lẫn cái thì cá đẻ liên tục, ao đầy cá con tranh thức ăn, cá thịt chậm lớn và không đều cỡ.
Bài kiểm tra chương VI
25 phút, cùng các dạng câu hỏi của đề tốt nghiệp, chỉ hỏi chương này. Chấm ngay, có lời giải từng câu.
Làm bài kiểm tra