Công nghệ nông nghiệp 12 · Chương VMôi trường nuôi thuỷ sản

Ý chính cần nhớ

• Môi trường nuôi gồm nước, đáy ao và sinh vật sống trong đó. Thuỷ sản là động vật biến nhiệt, thân nhiệt theo nhiệt độ nước, nên chất lượng nước ảnh hưởng trực tiếp tới việc ăn, lớn, sức khoẻ và tỉ lệ sống.
• Các yếu tố: thuỷ lí (nhiệt độ, độ trong, màu nước), thuỷ hoá (pH, oxygen hoà tan, độ mặn, độ kiềm, khí độc ammonia NH₃ và hydrogen sulfide H₂S), sinh học (tảo, động vật phù du, vi sinh vật).
• Oxygen hoà tan thường thấp nhất lúc gần sáng, vì ban đêm tảo không quang hợp mà vẫn hô hấp. Thiếu oxygen thì tôm cá nổi đầu, bỏ ăn, có thể chết ngạt. pH thường thấp vào sáng sớm, cao vào chiều do tảo quang hợp lấy CO₂.
• Quản lí môi trường là theo dõi định kì nhiệt độ, pH, oxygen hoà tan, độ trong, độ mặn và ghi chép lại để phát hiện sớm biến động. Độ trong được xác định bằng đĩa Secchi: thả đĩa xuống tới khi vừa khuất thì đọc độ sâu. Nước quá trong là ít tảo, nghèo thức ăn tự nhiên; quá đục là tảo dày, dễ thiếu oxygen ban đêm.
• Xử lí trước khi nuôi: tháo cạn, nạo vét bùn, phơi đáy, bón vôi, lấy nước qua túi lọc, để lắng, gây màu nước. Trong khi nuôi: thay nước, sục khí, quạt nước, bón vôi điều chỉnh pH, dùng chế phẩm vi sinh phân huỷ chất thải.
• Nước thải và bùn thải phải được xử lí ở ao lắng hoặc hệ thống xử lí trước khi xả ra ngoài, để không lây bệnh và gây ô nhiễm cho vùng nuôi chung.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Ao rộng 1 500 m², bón vôi với lượng 10 kg cho mỗi 100 m² (số liệu giả định). Cần bao nhiêu ki-lô-gam vôi?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 150 kg. 1 500 : 100 = 15 phần, mỗi phần 10 kg. 15 × 10 = 150 kg.

2. Câu 2.Vì sao oxygen hoà tan trong ao thường thấp nhất vào lúc gần sáng?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Ban đêm tảo không quang hợp mà mọi sinh vật vẫn hô hấp, tiêu thụ oxygen. Ban ngày tảo quang hợp nhả oxygen. Suốt đêm chỉ có tiêu thụ, nên tới gần sáng lượng oxygen xuống thấp nhất.

3. Câu 3.Cần pha 1 000 L nước có độ mặn 15‰ từ nước biển 30‰ và nước ngọt (số liệu giả định). Phải lấy bao nhiêu lít nước biển?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 500 L. Lượng muối không đổi khi pha: V × 30 = 1 000 × 15, nên V = 500 L. Còn lại 500 L nước ngọt.