Hán Nôm
Hán Nôm là ngành học đọc và xử lý kho văn bản cổ của Việt Nam: sắc phong, gia phả, văn bia, địa bạ, thư tịch viết bằng chữ Hán và chữ Nôm. Mã ngành là 220104 theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT. Đây không phải ngành học tiếng Trung hiện đại — chữ Nôm là chữ do người Việt tạo ra để ghi tiếng Việt, và phần lớn công việc là giải mã, dịch, thẩm định rồi số hóa những văn bản mà cả nước chỉ vài trăm người đọc được. Năm 2026 ngành mở thêm một địa chỉ ở phía Nam, sau nhiều năm chỉ có một nơi đào tạo.
Mã sáu số theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT, áp dụng cho khóa tuyển sinh từ 1/1/2027. Đề án tuyển sinh năm 2026 vẫn ghi mã bảy số.
Tố chất phù hợp
- Kiên nhẫn ngồi lâu với một trang chữ khó
- Trí nhớ tốt và chịu được việc học mặt chữ hàng ngày
- Thích lịch sử, văn học cổ và di sản
- Cẩn thận đến mức khó chịu, vì đọc sai một chữ là sai cả văn bản
- Chấp nhận một nghề ít người làm và ít người hiểu
- Chịu học thêm công nghệ số hóa và khai thác dữ liệu
Mức lương tham khảo
Mới ra trường: Vào biên chế cơ quan văn hóa, bảo tàng, thư viện, viện nghiên cứu công lập thì xếp lương viên chức loại A1, bậc 1 hệ số 2,34 — khoảng 5,92 triệu đồng/tháng chưa tính phụ cấp; làm ở doanh nghiệp, xuất bản, truyền thông thường 8–13 triệu đồng/tháng
Có kinh nghiệm: Trong ngạch thì lên bậc theo thâm niên; ngoài công lập, người có nghề trong biên tập, dịch thuật, tổ chức sự kiện văn hóa thường 15–25 triệu đồng/tháng
Con số khu vực nhà nước tính từ hệ số lương viên chức loại A1 theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP nhân mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP từ 1/7/2026, chưa gồm phụ cấp. Chưa có báo cáo lương riêng cho các mã ngành nhóm 722; dải ngoài công lập là ước lượng theo mặt bằng tuyển dụng 2025–2026.
Học những gì
- •Chữ Hán: mặt chữ, ngữ pháp Hán văn cổ
- •Chữ Nôm: cấu tạo, cách đọc và lịch sử chữ Nôm
- •Văn bản học và phê bình văn bản Hán Nôm
- •Dịch thuật văn bản Hán Nôm sang tiếng Việt hiện đại
- •Thư tịch cổ Việt Nam: bi ký, gia phả, sắc phong, địa bạ
- •Lịch sử và văn hóa Việt Nam thời trung đại
- •Tiếng Trung hiện đại
- •Số hóa, khai thác dữ liệu và bảo quản văn bản cổ
Ra trường làm gì
- •Chuyên viên sưu tầm, bảo quản văn bản Hán Nôm tại viện, thư viện, bảo tàng
- •Nghiên cứu viên về Hán Nôm và văn hóa trung đại
- •Biên dịch, phiên dịch văn bản cổ
- •Giảng viên Hán Nôm, giáo viên tiếng Trung hoặc Ngữ văn
- •Chuyên viên tại Cục Di sản văn hóa, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, sở văn hóa
- •Biên tập viên nhà xuất bản, tòa soạn mảng văn hóa
- •Chuyên viên nội dung tại khu di tích, công ty du lịch di sản
Trường đào tạo tiêu biểu
- •ĐH KHXH&NV - ĐHQG Hà NộiHà Nội
- •ĐH KHXH&NV - ĐHQG TP.HCMTP. Hồ Chí Minh
Đây là một số trường tiêu biểu, không phải danh sách đầy đủ.
Tìm trường đào tạo ngành này gần bạn →Triển vọng nghề nghiệp
Số hóa di sản đang là việc mà thư viện, bảo tàng và địa phương nào cũng phải làm, mà kho văn bản Hán Nôm thì rất lớn trong khi người đọc được lại đếm trên đầu ngón tay — đó là chỗ đứng riêng khó bị thay thế của ngành này. Việc mở thêm cơ sở đào tạo ở phía Nam năm 2026 cho thấy nhu cầu có thật. Ba mặt trái phải nói rõ. Thứ nhất, đây là ngành khó: học mặt chữ hàng ngày trong bốn năm, ai không kiên trì sẽ bỏ giữa chừng. Thứ hai, vị trí đúng ngành phần lớn nằm trong khu vực công, đi qua tuyển dụng viên chức và mức lương khởi điểm theo ngạch thấp. Thứ ba, cả nước mới hai cơ sở đào tạo nên mạng lưới nghề nghiệp hẹp, và nếu em không thực sự thích văn bản cổ thì bốn năm sẽ rất dài.
Tám mã ngành nhóm 722 và tình trạng tuyển sinh năm 2026
| Ngành và mã | Tình trạng tuyển sinh 2026 | Cơ sở đối chiếu được |
|---|---|---|
| Hán Nôm — 7220104 | Đang tuyển sinh | ĐH KHXH&NV – ĐHQG Hà Nội; ĐH KHXH&NV – ĐHQG TP.HCM (mở mới 2026, 50 chỉ tiêu dự kiến) |
| Ngôn ngữ Khmer — 7220106 | Đang tuyển sinh | ĐH Trà Vinh, chương trình đạt kiểm định AUN-QA |
| Sáng tác văn học — 7220110 | Đang tuyển sinh, phải thi năng khiếu | ĐH Văn hóa Hà Nội, 30 chỉ tiêu |
| Văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam — 7220112 | Đang tuyển sinh | ĐH Trà Vinh; ĐH Văn hóa TP.HCM, 80 chỉ tiêu |
| Tiếng Việt và văn hóa Việt Nam — 7220101 | Chưa đối chiếu được ở trang chính thức | Có nguồn nêu Trường Đại học Hà Nội, cần hỏi lại Trường |
| Ngôn ngữ Jrai — 7220105 | Chưa đối chiếu được trường nào tuyển | — |
| Ngôn ngữ H'mong — 7220107 | Chưa đối chiếu được trường nào tuyển | — |
| Ngôn ngữ Chăm — 7220108 | Chưa đối chiếu được trường nào tuyển | — |
Đối chiếu trang chính thức của từng trường, tháng 8/2026. Danh mục thống kê ngành đào tạo là danh mục mở: có mã không có nghĩa là đã có trường mở ngành, vì mỗi cơ sở phải làm thủ tục mở ngành riêng. Tình trạng này đổi theo từng năm — mở đề án tuyển sinh của trường mình chọn để đối chiếu lại.
Câu hỏi thường gặp
- Trường nào đào tạo ngành Hán Nôm?
- Tính tới tháng 8/2026 có hai cơ sở đối chiếu được ở trang chính thức. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội đào tạo cử nhân Hán Nôm 4 năm, do Khoa Văn học phụ trách. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh mở ngành này lần đầu năm 2026, do Khoa Văn học và Ngôn ngữ học phụ trách, chỉ tiêu dự kiến 50, đào tạo 4 năm.
- Học Hán Nôm có phải là học tiếng Trung không?
- Không hẳn. Chương trình có học tiếng Trung hiện đại, nhưng trọng tâm là Hán văn cổ và chữ Nôm — thứ chữ do người Việt tạo ra để ghi tiếng Việt, người Trung Quốc không đọc được. Người học Hán Nôm ra trường có thể làm giáo viên hoặc phiên dịch tiếng Trung, nhưng nếu mục tiêu của em chỉ là tiếng Trung để đi làm doanh nghiệp thì ngành Ngôn ngữ Trung Quốc mã 7220204 là đường thẳng hơn nhiều.
- Học Hán Nôm ra trường làm gì?
- Nhóm việc đúng ngành nhất nằm ở viện nghiên cứu, thư viện, bảo tàng và trung tâm bảo tồn di sản: sưu tầm, bảo quản, dịch và thẩm định văn bản cổ. Ngoài ra còn giảng viên Hán Nôm, giáo viên tiếng Trung hoặc Ngữ văn, chuyên viên tại Cục Di sản văn hóa và Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, biên tập viên xuất bản, và chuyên viên nội dung cho khu di tích, công ty du lịch di sản.
- Ngành Hán Nôm có ít việc không?
- Ít vị trí tuyển công khai, nhưng cũng rất ít người cạnh tranh — mỗi năm cả nước chỉ có vài chục cử nhân Hán Nôm. Phần đông vị trí đúng ngành nằm trong khu vực công, đi qua kỳ tuyển dụng viên chức, và số lượng phụ thuộc chỉ tiêu biên chế của từng đơn vị. Điều đang mở ra thêm là số hóa di sản: các thư viện và bảo tàng đều cần người vừa đọc được văn bản cổ vừa làm việc được với dữ liệu, và đó là nhóm kỹ năng nên chủ động học thêm ngay từ trong trường.
Ngành liên quan
Thông tin trên trang đối chiếu nguồn ở thời điểm tháng 8/2026. Điểm chuẩn, học phí và chỉ tiêu đổi theo từng năm, xem bản mới nhất trên trang tuyển sinh của trường.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT — Danh mục thống kê ngành đào tạo trình độ đại học, mã 7220104
- Trang giới thiệu ngành Hán Nôm của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội
- Thông báo tuyển sinh ngành học mới năm 2026: ngành Hán Nôm của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM
- Nghị định 204/2004/NĐ-CP — bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ của công chức, viên chức
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP — mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ 1/7/2026
- Đối chiếu nhóm nghề O*NET 25-4012.00 Curators
- https://ussh.vnu.edu.vn/vi/dao-tao/nganh-han-nom/nganh-han-nom-23059.html
- https://hcmussh.edu.vn/bai-viet/tuyen-sinh-nganh-hoc-moi-nam-2026-nganh-han-nom