Ba khối đòi thêm một môn mà không mở thêm cửa nào

Khối X06 gồm Toán, Vật lí và Tin học. Trong tệp đề án của chúng tôi, có 71 lượt ngành xét khối này.

Cả 71 lượt ấy đều nhận thêm ít nhất một khối khác mà một học sinh chỉ chọn Vật lí, không chọn Tin học, vẫn vào được.

Không phải 70 trên 71. Là 71 trên 71, ở cả tám trường có X06 trong tệp.

Vì sao lại thế

Chuyện này không phải trường nào cố ý. Nó là hệ quả của việc môn nào bắt buộc và môn nào lựa chọn.

Theo chương trình 2018, bốn môn Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ 1 và Lịch sử thì học sinh nào cũng học. Chín môn còn lại mới là môn lựa chọn, và mỗi em chọn bốn.

Giờ đặt hai khối cạnh nhau:

A01 chỉ đòi một môn lựa chọn, vì Toán với Ngoại ngữ 1 thì ai cũng có sẵn. X06 đòi hai.

Nghĩa là em nào đủ điều kiện thi X06 thì đương nhiên cũng đủ điều kiện thi A01. Chiều ngược lại không đúng. Nên X06 chỉ có ích nếu có ngành nào nhận X06 mà không nhận A01 hay các khối một-môn khác.

Chúng tôi đếm: không có ngành nào như vậy.

Ba khối rơi vào đúng tình huống đó

Chúng tôi làm phép đếm ấy cho cả 22 khối có từ 20 lượt trở lên trong tệp. Với mỗi khối, tìm những khối đòi ít môn lựa chọn hơn mà em đương nhiên cũng có, rồi đếm xem còn lại bao nhiêu lượt chỉ khối ấy mới vào được.

Ba khối đầu bảng đòi em bỏ một suất trong bốn môn lựa chọn, mà không mở thêm lượt ngành nào so với khối chỉ đòi một môn.

Môn thứ nhất mở nhiều, môn thứ hai mở ít

Đặt cạnh nhau thì thấy rõ hình dạng chung.

Đây là cả mười ba khối chỉ đòi một môn lựa chọn, và số lượt mà chỉ chúng mới vào được:

So với bảng trên: khối đòi một môn thì con số chạy từ 3 tới 93. Khối đòi hai môn thì chạy từ 0 tới 17.

Môn lựa chọn thứ nhất trong một khối mở ra rất nhiều. Môn thứ hai mở ra ít hơn hẳn, và ba lần thì không mở thêm gì.

Điều này không nói Tin học hay Công nghệ là vô ích

Cần nói rõ, vì đây là chỗ dễ đọc lệch nhất trong bài.

Phép đếm trên chỉ đo một chuyện duy nhất: số cửa xét tuyển. Nó không đo em học được gì, không đo em làm nghề gì sau này, và không đo môn nào đáng học.

Một em muốn làm phần mềm thì học Tin học ở lớp 10 là hợp lý, kể cả khi Tin học không mở thêm cửa xét tuyển nào. Thứ em cần cho nghề và thứ mở cửa vào trường là hai chuyện khác nhau, và bài này chỉ nói chuyện thứ hai.

Điều đáng rút ra hẹp hơn nhiều: đừng chọn một môn chỉ vì nó ghép đủ một mã khối. Nếu lý do duy nhất em giữ Tin học là để có X06, thì lý do ấy không đứng được, vì X06 không đưa em tới ngành nào mà Vật lí chưa đưa tới.

Còn nếu em giữ Tin học vì em thích và vì nó hợp với nghề em nhắm, thì đó là lý do khác, và bài này không bàn tới.

Việc nên làm khi thấy một mã khối lạ

Ba bước, mất chừng một phút:

1. 1.Xem khối ấy gồm ba môn gì.
2. 2.Gạch đi những môn ai cũng học, tức Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ 1 và Lịch sử. Còn lại là số môn lựa chọn khối ấy đòi ở em.
3. 3.Nếu còn lại hai môn, hãy hỏi: bỏ một trong hai ra thì có khối nào khác cũng vào được ngành này không. Bảng tổ hợp của chính ngành ấy trong đề án trả lời được câu đó trong vài giây.

Phép đếm này đếm trên cái gì

Năm trăm lượt ngành đến từ mười tám trường mà chúng tôi mở được đề án và đọc thẳng bảng tổ hợp. Đó không phải toàn bộ trường của cả nước.

Phép đếm này so một khối với các khối đòi ít môn lựa chọn hơn, và chỉ so trong 22 khối có từ 20 lượt trở lên. Chọn ngưỡng ấy là cố ý: nếu so với cả 123 khối trong tệp thì các biến thể theo thứ tiếng của khối D sẽ bị tính nhầm là ai cũng vào được, trong khi thật ra chúng đòi em học đúng thứ tiếng đó.

Chỗ lệch của tệp ảnh hưởng thế nào: thiếu trường bách khoa thì nhóm kỹ thuật bị đếm hụt, mà đó đúng là chỗ X06 và X07 hay xuất hiện. Nếu có một trường bách khoa nào mở một ngành chỉ xét X06 mà không xét A01, con số 0 sẽ thành khác. Chúng tôi sẽ đếm lại khi thêm được nguồn.

Riêng ba con số 0 thì mong manh hơn các con số khác trong bài, vì chỉ cần một lượt ngoại lệ là chúng không còn là 0. Ngược lại, hình dạng chung — môn thứ nhất mở nhiều, môn thứ hai mở ít — dựa trên cả 22 khối nên vững hơn nhiều.

Ba điều nên nhớ

1. 1.X06, X07 và X74 không mở thêm lượt ngành nào so với khối đòi ít môn lựa chọn hơn mà em đương nhiên cũng có.
2. 2.Môn lựa chọn thứ hai trong một khối mở ra ít hơn hẳn môn thứ nhất: một môn thì chạy từ 3 tới 93 lượt, hai môn thì từ 0 tới 17.
3. 3.Đừng chọn môn chỉ để ghép đủ một mã khối. Chọn vì nghề em nhắm và vì sức học của em, rồi mới xem mã nào khớp.

Muốn xem bỏ hẳn một môn ra thì mất bao nhiêu cửa, bài môn nào không môn nào thay được tính phần ấy. Còn trang tra cứu khối thi cho biết từng khối gồm những môn nào.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Tất cả các con số và bảng trong bài: đếm trên 500 bản ghi có tổ hợp trong tệp quan sát của dự án, ngày 11/9/2026. Tệp gồm mười tám trường, bóc từ trang tuyển sinh của chính trường trong tháng 8 và 9/2026 bằng npm run khoi:ra trong mã nguồn.
• •Cách xác định "khối đòi ít môn hơn mà em đương nhiên cũng có": bỏ bốn môn ai cũng học ra khỏi cả hai khối; nếu phần còn lại của khối kia là tập con thật sự của khối này, thì em nào đủ điều kiện khối này cũng đủ điều kiện khối kia.
• •Cách tính "chỉ khối này mới vào được": trong các lượt ngành nhận khối ấy, đếm những lượt không nhận bất kỳ khối đòi ít môn hơn nào.
• •Ngưỡng 20 lượt: phép so chỉ chạy trong 22 khối có từ 20 lượt trở lên trong tệp. Lý do ở mục giới hạn phía trên.
• •Con số 71 lượt của X06: đến từ tám trường khác nhau, nên không phải cách làm riêng của một trường.
• •Bốn môn ai cũng học và chín môn lựa chọn: Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, sửa đổi bởi Thông tư 13/2022/TT-BGDĐT. Lịch sử nằm trong nhóm bắt buộc.
• •Quy định về mã tổ hợp: Công văn 2304/BGDĐT-GDĐH ngày 4/5/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mục 2. Văn bản quy định danh mục mã, còn việc chọn mã nào cho ngành nào thuộc về từng trường.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Trước khi chốt môn học hay chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm, vì đó mới là văn bản có hiệu lực, còn bài này chỉ là chỗ chỉ đường.