A00 hay A01: khác một môn, khác 64 ngành

A00 là Toán, Vật lí, Hoá học. A01 là Toán, Vật lí, Tiếng Anh. Hai khối chỉ khác nhau đúng một môn — nhưng trong danh mục 369 ngành của chúng tôi, tính ngày 1/9/2026, cái khác một môn ấy làm lệch 64 ngành: 172 ngành nhận cả hai, 36 ngành chỉ A00 với tới, 28 ngành chỉ A01.

Nghe thì ít. Nhưng 64 ngành đó không rải đều, mà dồn về hai vùng gần như không chồng lên nhau. Đó mới là chỗ đáng cân nhắc.

Phần lớn ngành không bắt chọn

Trước khi nói chỗ khác nhau, nên nói chỗ giống nhau, vì nó lớn hơn nhiều: 172 ngành nhận cả A00 lẫn A01. Gần như toàn bộ nhóm kỹ thuật, công nghệ thông tin, kinh tế và kinh doanh nằm ở đây — Công nghệ thông tin, Kỹ thuật ô tô, Kỹ thuật điện, Marketing, Kế toán, Logistics.

Nghĩa là nếu các em đang nhắm mấy nhóm đó, câu hỏi "A00 hay A01" không quyết định gì cả. Chọn khối nào cũng vào được, và việc đáng làm hơn là chọn môn nào mình học tốt hơn để lấy điểm cao hơn.

Câu hỏi chỉ thành quan trọng khi ngành các em nhắm rơi vào 64 ngành còn lại.

36 ngành chỉ A00, và chúng dồn về đâu

Đọc bảng này thì lý do hiện ra khá rõ: hai mươi lăm trong ba mươi sáu ngành thuộc nhóm cần môn Hoá học để học tiếp — y, dược, sinh, nông nghiệp. Với những ngành ấy, Hoá không phải một môn để lấy điểm mà là môn nền cho cả bốn năm sau đó. Trường bỏ Hoá ra khỏi tổ hợp thì họ nhận vào một sinh viên chưa có nền, nên phần lớn trường không bỏ.

28 ngành chỉ A01, và lý do ngược lại

Ở đây môn quyết định là Tiếng Anh, và cũng vì cùng một lẽ: sinh viên ngành ngôn ngữ, báo chí hay quan hệ quốc tế phải đọc tài liệu nước ngoài ngay từ năm nhất. Điểm ngoại ngữ đầu vào là cách trường đo xem các em có theo nổi không.

Nói cho công bằng thì cách chia này cũng có ngoại lệ, và chúng tôi không giấu: trong 36 ngành chỉ A00 vẫn có Trung Quốc học và Tâm lý học — hai ngành nghe chẳng dính gì tới Hoá. Chúng lọt vào đây vì một trường cụ thể có công bố A00 mà không công bố A01. Danh mục ghi lại đúng thứ trường công bố, kể cả khi nó phá vỡ một quy luật đẹp.

Mã Holland nói cùng một điều, bằng cách khác

Mỗi ngành trong danh mục được gắn một mã Holland — cách phân sáu nhóm sở thích nghề nghiệp. Gộp riêng hai nhóm ngành độc quyền lại thì chúng lệch nhau rất rõ:

Con số đáng chú ý nhất là ô R: hai mươi sáu so với một. Nhóm ngành chỉ A00 gần như toàn thứ có phòng thí nghiệm, có mẫu vật, có việc phải làm bằng tay. Nhóm chỉ A01 gần như không có gì như vậy.

Điều đó gợi một cách hỏi khác, có lẽ hữu ích hơn là hỏi "khối nào rộng hơn": em thích ngồi trong phòng thí nghiệm hay thích ngồi với con người và chữ nghĩa? Trả lời được câu ấy thì câu A00 hay A01 gần như tự trả lời theo.

Chọn theo môn mình học được, đừng chọn theo tin đồn điểm chuẩn

Có một lời khuyên hay được truyền tai: "chọn A01 đi, điểm chuẩn A01 thấp hơn". Chúng tôi không đưa số điểm chuẩn vào bài này, và đó là chủ ý — điểm chuẩn đổi theo từng trường, từng ngành, từng năm, nên một con số chung cho cả khối là con số không dùng được.

Nhưng có một điều nói được mà không cần số: điểm chuẩn của một tổ hợp phụ thuộc vào những ai cùng đăng ký tổ hợp đó năm ấy. Các em không biết trước điều đó, còn thứ các em biết chắc là mình học Hoá tốt hơn hay Tiếng Anh tốt hơn. Chọn theo cái biết chắc thì hơn.

Từ mùa 2026 còn có thêm một lý do nữa, lần này nằm trong văn bản. Quy chế ban hành kèm Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT cấm trường chia riêng chỉ tiêu cho từng tổ hợp, và buộc trường phải quy đổi điểm giữa các tổ hợp của cùng một ngành theo hướng dẫn thống nhất của Bộ. Nói cách khác, cái cửa hông mà lời khuyên kia trông cậy vào — một tổ hợp có phần chỉ tiêu riêng nên lấy điểm thấp hơn — không còn được mở như trước.

Chênh lệch giữa các tổ hợp thì vẫn có thể còn, vì mức quy đổi do chính trường xác định. Nhưng nó không còn là thứ các em đoán trước được từ tin truyền tai, và càng không đáng để đánh đổi bằng việc chọn một môn mình học kém hơn.

Có một thay đổi nữa đáng nhớ nếu các em đang tính đường tiếng Anh: quy chế 2026 quy định chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp, hoặc làm điểm khuyến khích. Nghĩa là tấm IELTS chỉ phát huy tác dụng khi tổ hợp của các em có môn ngoại ngữ — A01 hay D07 thì được, còn A00 thì không có chỗ nào để đặt nó vào.

Và nếu các em vẫn phân vân, thì đây là chỗ nhẹ nhõm: chọn sai một trong hai không phải ngõ cụt. Trong cụm 236 ngành mà A00 và A01 với tới, có 150 ngành cũng nhận D01 (Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ) và 142 ngành nhận D07 (Toán, Hoá học, Ngoại ngữ). D07 đặc biệt đáng nhớ: nó giữ được Hoá học mà vẫn có ngoại ngữ, nên là đường vòng gọn nhất cho ai lỡ nghiêng về nhóm y – dược mà cũng học được tiếng Anh.

Ở lớp 10 thì việc này thành ra thế nào

Với chương trình 2018, Toán và Ngoại ngữ là môn mọi học sinh đều học. Nên khác biệt thật giữa hai khối nằm ở đúng một chỗ trong phiếu đăng ký môn lựa chọn — tờ giấy các em điền ở lớp 10 để chọn bốn môn trong chín môn:

• •Đi A00 thì tổ hợp môn lựa chọn phải có Vật lí và Hoá học.
• •Đi A01 thì chỉ cần có Vật lí.

Nghĩa là A01 tốn của các em ít hơn một môn lựa chọn. Ô còn thừa ấy dùng cho môn khác cũng được — và đó là lợi thế thật, ít người nói tới, vì nó mở thêm cả khối khác, không riêng thêm ngành.

Chỉ có điều: bỏ Hoá học là bỏ luôn 14 ngành sức khỏe và 8 ngành nông – lâm – thủy sản ở bảng trên. Ai chưa chắc mình có muốn làm bác sĩ hay dược sĩ không thì nên giữ Hoá thêm một thời gian, vì thêm môn thì được chứ lấy lại một môn đã bỏ thì khó.

Muốn xem đủ danh sách, trang tra cứu khối A00 có 208 ngành và trang khối A01 có 200 ngành, đều chia theo lĩnh vực và bấm được từng ngành. Còn nếu các em đang cầm phiếu đăng ký môn lựa chọn trong tay, bài về cái giá của tờ giấy ấy nói cụ thể từng môn.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Các con số 172, 36, 28, 208, 200, 150, 142: đếm trong danh mục 369 ngành của Gate Future ngày 1/9/2026. Đây là số trong danh mục của chúng tôi, không phải số ngành của cả nước.
• •Luật cấm chia chỉ tiêu theo tổ hợp, và luật về chứng chỉ ngoại ngữ: Điều 6 khoản 7 và khoản 4 Quy chế ban hành kèm Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT ngày 15/2/2026, đọc toàn văn bản do Bộ GD&ĐT đăng.
• •Cách xếp lĩnh vực: Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT, danh mục thống kê ngành đào tạo trình độ đại học.
• •Mã Holland: gắn cho từng ngành trong danh mục, đối chiếu với nhóm nghề O*NET tương ứng. Một ngành có thể mang nhiều mã, nên tổng các cột lớn hơn số ngành.
• •Tổ hợp của từng ngành đối chiếu với đề án tuyển sinh do chính trường công bố ở những ngành chúng tôi mở được — xem bài về trường xét khối A00 để biết phạm vi đó tới đâu.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Trước khi chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm — đó mới là văn bản có hiệu lực.