Chọn Vật lí thì được sáu khối, không phải một

Từ lớp 10, chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho các em chọn bốn môn trong chín môn lựa chọn. Vật lí là môn được khuyên nhiều nhất cho chỗ đầu tiên. Trong danh mục 369 ngành của chúng tôi, tính ngày 1/9/2026, chọn Vật lí thì mở thêm 57 ngành — nhiều hơn mọi môn khác.

Nhưng gần như mọi lời khuyên đều dừng ở chỗ "chọn Vật lí để có A01". Câu ấy đúng mà thiếu. Chọn Vật lí không mở một khối, nó mở sáu khối cùng lúc, và hai trong sáu khối ấy chạm tới những ngành A01 không có.

Sáu khối cùng đòi đúng một môn

Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và Lịch sử là bốn môn mọi học sinh đều học theo chương trình 2018. Nên mọi khối chỉ ghép Vật lí với các môn ấy đều có cùng một giá: một môn.

Gộp cả sáu lại thì được 218 ngành. A01 một mình đã 201, nên phần thêm là 17 — toàn bộ đến từ C01 và V00.

Chỗ đáng nói không nằm ở con số 17. Nó nằm ở chỗ các em không phải chọn giữa sáu khối này. Chọn Vật lí là có cả sáu, rồi đến mùa thi mới xem tổ hợp nào cho mình tổng điểm cao nhất mà nộp.

C01 là A01 đã bỏ ô tiếng Anh

C01 gồm Ngữ văn, Toán, Vật lí — không có ngoại ngữ. Nghe tên thì nó giống một khối xã hội, vì chữ C và vì có Ngữ văn. Dữ liệu nói ngược lại.

Mỗi ngành trong danh mục được gắn mã Holland, cách phân sáu nhóm sở thích nghề nghiệp. Đặt C01 cạnh A01:

Bốn dòng gần như trùng nhau. C01 không phải khối xã hội, nó là khối kỹ thuật — cùng một vùng ngành với A01, chỉ khác chỗ tính điểm bằng Ngữ văn thay vì Ngoại ngữ.

Điều đó làm C01 thành lối đi cho một nhóm em rất cụ thể: học được Toán và Vật lí, muốn theo kỹ thuật, nhưng tiếng Anh là môn kéo tổng điểm xuống. Với nhóm ấy, C01 và A01 mở gần như cùng những cánh cửa, mà C01 tính điểm bằng môn các em mạnh hơn.

Tám ngành C01 có mà A01 không, cụ thể là Giáo dục Tiểu học, Luật dân sự và tố tụng dân sự, Tiếng Việt và văn hóa Việt Nam, Thiết kế thời trang, Kỹ thuật địa chất, Nuôi trồng thủy sản, Chăn nuôi, Bảo vệ thực vật.

V00 mở nhóm kiến trúc, nhưng có một cửa phụ

V00 gồm Toán, Vật lí và một bài thi năng khiếu vẽ. Nó chỉ có 15 ngành, ít nhất trong ba khối mang thêm ngành — nhưng 9 trong 15 ngành ấy A01 không chạm tới, và chúng nằm gọn trong một nhóm:

Kiến trúc, Thiết kế đồ họa, Thiết kế nội thất, Thiết kế công nghiệp, Kiến trúc cảnh quan, Kiến trúc nội thất, Mỹ thuật đô thị, Bảo tồn di sản kiến trúc – Đô thị, Công nghệ điện ảnh – truyền hình.

Đây là chỗ cần nói rõ một điều, vì hiểu nhầm nó thì hỏng cả kế hoạch: bài thi vẽ của V00 do trường đại học tự tổ chức, không phải điểm môn Mĩ thuật ở phổ thông. Học tốt môn Mĩ thuật ở trường không tự động thành điểm V00. Các em phải đăng ký và dự đúng kỳ thi năng khiếu của trường mình nhắm.

Nên V00 không đi kèm miễn phí như C01. Môn Vật lí lo được hai phần ba tổ hợp, phần còn lại là một kỳ thi riêng phải chuẩn bị. Nếu kiến trúc hay thiết kế nằm trong đầu các em, việc cần làm ngay không phải chọn môn, mà là mở đề án của trường xem kỳ thi vẽ ấy tổ chức khi nào.

Ba khối còn lại thì không thêm gì

A03, C07 và D11 cộng lại đúng 5 ngành, và A01 đã có cả 5. Chúng có tên trong bảng vì chúng tồn tại, không phải vì chúng đáng để tính vào kế hoạch.

Chúng tôi để chúng trong bảng thay vì lặng lẽ bỏ đi, vì bỏ đi thì bảng đẹp hơn mà kém thật hơn. Ba khối ấy là ví dụ cho một chuyện đúng với cả 110 khối: có mã khối không có nghĩa là có cửa mới.

Vậy nên nhớ gì

1. 1.Chọn Vật lí là được sáu khối, và ba trong số đó có ích thật. A01 với 201 ngành là phần lớn giá trị, C01 thêm 9, V00 thêm 9.
2. 2.C01 đáng nhớ nếu tiếng Anh là chỗ yếu. Nó cùng vùng ngành kỹ thuật với A01 nhưng chấm bằng Ngữ văn, nên các em không phải bỏ hướng kỹ thuật chỉ vì một môn.
3. 3.V00 cần thêm một kỳ thi vẽ do trường tổ chức. Chín ngành kiến trúc – thiết kế của nó không tự đến theo môn Vật lí.

Muốn xem đủ ngành của từng khối thì trang tra cứu khối A01 và trang khối C01 có bảng đầy đủ. Còn nếu các em chưa chốt môn lựa chọn đầu tiên, bài so từng môn một so cả bảy môn cùng lúc.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Các con số 201, 92, 15, 3, 218, 17, 9, 5: đếm trong danh mục 369 ngành và danh sách môn của từng khối do Gate Future dựng, đếm lại ngày 10/9/2026. Đây là số trong dữ liệu của chúng tôi, không phải số của cả nước.
• •Con số 57 ngành mà môn Vật lí mở thêm: so với mốc 223 ngành với tới được bằng những khối chỉ gồm bốn môn bắt buộc. Cách tính và bảng đủ bảy môn nằm ở bài về môn lựa chọn đầu tiên.
• •Phải chọn thêm mấy môn: đếm từ danh sách môn của từng khối, trừ đi bốn môn mà chương trình giáo dục phổ thông 2018 bắt mọi học sinh học — Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ 1 và Lịch sử.
• •Tỷ lệ Holland: phần trăm ngành trong khối mang mã đó. Một ngành có thể mang nhiều mã, nên các tỷ lệ cộng lại lớn hơn 100%.
• •Về bài thi năng khiếu của V00: trong danh sách môn của chúng tôi, môn thứ ba của V00 là bài thi do trường đại học tổ chức, không phải điểm môn học ở phổ thông. Chúng tôi không có lịch thi năng khiếu của từng trường, nên bài không nêu ngày tháng.
• •Danh sách tổ hợp trong danh mục gộp từ nhiều trường. Một ngành ghi C01 nghĩa là có trường xét C01 cho ngành ấy, không phải trường nào cũng xét. Trước khi chốt nguyện vọng, các em mở đề án của đúng trường mình nhắm.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Một số trường đã điều chỉnh danh sách tổ hợp cho mùa này, nên trước khi chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm.