Vật lí 12 · Chương IVật lí nhiệt

Ý chính cần nhớ

• Các phân tử chuyển động không ngừng, nhiệt độ càng cao thì chuyển động càng nhanh. Ở thể rắn phân tử dao động quanh vị trí cân bằng cố định; ở thể lỏng vị trí cân bằng ấy dời chỗ được; ở thể khí phân tử bay tự do, cách nhau rất xa.
• Nội năng U là tổng động năng và thế năng tương tác của các phân tử, nên phụ thuộc nhiệt độ và thể tích. Định luật I: ΔU = A + Q, với A > 0 khi hệ nhận công, A < 0 khi hệ sinh công; Q > 0 khi hệ nhận nhiệt, Q < 0 khi hệ toả nhiệt.
• Nhiệt độ tuyệt đối T(K) = t(°C) + 273 (chính xác là 273,15). Tăng 1 °C cũng là tăng 1 K. 0 K là độ không tuyệt đối, không vật nào lạnh hơn được.
• Nhiệt lượng làm vật nóng lên: Q = m·c·Δt. Nước có c ≈ 4200 J/(kg·K), lớn hơn hầu hết các chất rắn thường gặp, nên nước nóng lên và nguội đi chậm.
• Nóng chảy cần Q = λ·m, hoá hơi cần Q = L·m. Trong lúc chuyển thể, vật vẫn nhận nhiệt mà nhiệt độ đứng yên.
• Hai vật trao đổi nhiệt với nhau, bỏ qua hao phí: nhiệt lượng vật nóng toả ra bằng nhiệt lượng vật lạnh thu vào.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Đun 2 kg nước từ 25 °C lên 75 °C. Cho nhiệt dung riêng của nước 4200 J/(kg·K). Nhiệt lượng nước thu vào là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 420 kJ. Q = 2·4200·(75 − 25) = 420 000 J = 420 kJ.

2. Câu 2.Khí trong xi lanh nhận nhiệt lượng 500 J và đẩy pit-tông, sinh công 200 J. Nội năng của khí thay đổi thế nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Tăng 300 J. Khí sinh công nên A = −200 J; nhận nhiệt nên Q = 500 J. ΔU = −200 + 500 = 300 J.

3. Câu 3.Nhiệt độ phòng 27 °C ứng với bao nhiêu kelvin? Lấy T = t + 273.

   Xem đáp án ▾

   ✓ 300 K. T = 27 + 273 = 300 K.