Tin học 12 · Chủ đề 3Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số
Các bài trong sách
- Bài 6. Giao tiếp và ứng xử trong không gian mạng
Ý chính cần nhớ
- Không gian mạng là nơi giao tiếp thật: lời nói ra có người đọc, gây hậu quả thật. Chuẩn mực ứng xử ngoài đời như tôn trọng, lịch sự, trung thực vẫn áp dụng khi nhắn tin, bình luận, đăng bài.
- Ứng xử nhân văn trên mạng: tôn trọng người khác, không xúc phạm, không chế giễu, không bắt nạt; góp ý vào nội dung chứ không công kích con người; lên tiếng đúng mực khi thấy người khác bị tấn công.
- Thông tin cá nhân (họ tên kèm ngày sinh, số điện thoại, địa chỉ nhà, số căn cước, mật khẩu, ảnh riêng tư) phải giữ kín. Không đăng thông tin, hình ảnh của người khác khi chưa được họ đồng ý.
- Trước khi chia sẻ tin: xem ai đăng, đăng khi nào, trang chính thức có nói không. Chia sẻ tin giả, tin chưa kiểm chứng có thể gây hoang mang và bị xử lí theo pháp luật.
- Tôn trọng quyền tác giả: dùng ảnh, bài viết, nhạc của người khác thì phải được phép, hoặc dùng đúng điều kiện tác giả cho phép và ghi rõ nguồn.
- Khi bị bắt nạt hay đe doạ trên mạng: không đáp trả bằng lời lẽ xấu, lưu lại bằng chứng (chụp màn hình), chặn tài khoản, báo cho cha mẹ, thầy cô hoặc cơ quan chức năng.
⚠ Lỗi hay gặp
- Nghĩ dùng tài khoản ẩn danh thì nói gì cũng được. Hành vi trên mạng vẫn truy ra được người thực hiện và người đó vẫn chịu trách nhiệm như ngoài đời.
- Chia sẻ lại tin "để mọi người cùng biết" khi chưa kiểm tra. Người chia sẻ tiếp tin sai cũng góp tay làm nó lan rộng.
- Nghĩ ảnh trên mạng là của chung, lấy dùng tuỳ ý.
Tự kiểm tra
Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.
Câu 1.Một bài đăng sai sự thật được 5 người chia sẻ ở lượt đầu; mỗi lượt chia sẻ lại kéo theo 5 lượt chia sẻ mới ở lượt kế tiếp (số liệu giả định). Riêng lượt thứ ba có bao nhiêu lượt chia sẻ mới?
Xem đáp án ▾
✓ 125. Lượt 1: 5; lượt 2: 5 × 5 = 25; lượt 3: 25 × 5 = 125. Tin sai lan theo cấp số nhân, chỉ vài lượt đã tới hàng trăm người.
Câu 2.Em bị một tài khoản lạ nhắn tin đe doạ. Em nên làm gì?
Xem đáp án ▾
✓ Không đáp trả, chụp màn hình lưu bằng chứng, chặn tài khoản và báo cho cha mẹ hoặc thầy cô. Đáp trả dễ làm việc căng hơn. Bằng chứng giúp người lớn và cơ quan chức năng xử lí.
Câu 3.Kể ba loại thông tin cá nhân không nên đăng công khai.
Xem đáp án ▾
✓ Số điện thoại, địa chỉ nhà, số căn cước (hoặc mật khẩu, ảnh riêng tư). Kẻ xấu ghép các mẩu thông tin này lại để giả danh, lừa đảo hoặc tìm tới tận nhà.
Bài kiểm tra chủ đề 3
25 phút, cùng các dạng câu hỏi của đề tốt nghiệp, chỉ hỏi chủ đề này. Chấm ngay, có lời giải từng câu.
Làm bài kiểm tra