Ngữ văn 12 · Bài 9Văn học và cuộc đời

Ý chính cần nhớ

• Văn học lấy chất liệu từ cuộc đời rồi quay lại tác động vào cuộc đời: giúp người đọc hiểu mình, hiểu người, có khi sống khác đi. Bài học này đặt ba thể loại cạnh nhau (thơ, tiểu thuyết, kịch) để thấy mỗi thể loại chạm tới người đọc theo cách riêng.
• Vội vàng của Xuân Diệu là tiếng nói của cái tôi Thơ mới: yêu đời đến cuồng nhiệt, ý thức rõ thời gian trôi đi không trở lại, nên muốn sống gấp, sống hết mình. Câu thơ dài ngắn khác nhau, giọng sôi nổi, gấp gáp.
• Ông già và biển cả viết theo nguyên lí tảng băng trôi: nói ít, gợi nhiều. Phần chìm là những suy ngẫm về sức chịu đựng và phẩm giá của con người trước thất bại.
• Hồn Trương Ba, da hàng thịt đặt ra xung đột giữa linh hồn và thể xác, giữa được sống là chính mình với sống nhờ, sống giả. Đọc đoạn trích, theo xung đột ấy qua từng lớp đối thoại.
• Giữ gìn tiếng Việt là dùng đúng chính tả, từ ngữ, ngữ pháp và không dùng từ nước ngoài khi tiếng Việt đã có từ tương đương. Phát triển tiếng Việt là chấp nhận từ mới khi thật sự cần để gọi tên sự vật mới.
• Bài phát biểu trong lễ phát động một phong trào có: lời chào người nghe; lí do và mục đích phong trào; nội dung và cách tham gia cụ thể (thời gian, hình thức, tiêu chí); lời kêu gọi. Câu ngắn, dễ nghe, xưng hô hợp với đám đông.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Nguyên lí “tảng băng trôi” của Hê-minh-uê là gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Viết ít phần nổi, để phần lớn ý nghĩa chìm dưới câu chữ cho người đọc tự suy ngẫm. Nhà văn tin rằng nếu viết thật, người đọc sẽ cảm được cả phần không nói ra.

2. Câu 2.Xung đột chính trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt là gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Xung đột giữa linh hồn và thể xác, giữa sống là chính mình và sống giả. Hồn Trương Ba thanh cao phải sống nhờ trong xác anh hàng thịt thô lỗ, và dần bị cái xác ấy chi phối.

3. Câu 3.Bài phát biểu trong lễ phát động phong trào cần những phần nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Lời chào, lí do và mục đích, nội dung và cách tham gia, lời kêu gọi. Người nghe ra về phải biết mình tham gia bằng cách nào, từ ngày nào, và vì sao nên tham gia.