Công nghệ nông nghiệp 12 · Chương IIIBảo vệ và khai thác tài nguyên rừng bền vững

Ý chính cần nhớ

• Bảo vệ và khai thác rừng bền vững giữ được diện tích và chất lượng rừng hiện có, bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn gen, bảo đảm nguồn gỗ và lâm sản lâu dài, giữ chức năng phòng hộ, ổn định sinh kế của người dân sống gần rừng.
• Nhiệm vụ: giữ và phát triển diện tích rừng hiện có, nhất là rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng; ngăn chặn chặt phá, đốt rừng, lấn chiếm đất rừng trái phép; khai thác hợp lí gắn với trồng lại rừng.
• Thực trạng ở Việt Nam: diện tích rừng tăng lên trong nhiều năm nhờ trồng rừng, nhưng rừng tự nhiên giàu còn ít, nhiều nơi rừng nghèo; vẫn còn vụ phá rừng, cháy rừng, lấn chiếm đất rừng.
• Biện pháp bảo vệ: tuyên truyền, giáo dục; giao rừng, khoán bảo vệ rừng cho hộ gia đình, cộng đồng; tuần tra, xử lí vi phạm theo pháp luật; phòng cháy, chữa cháy rừng (đường băng cản lửa, chòi canh, không đốt lửa trong rừng mùa khô); phòng trừ sâu bệnh hại rừng.
• Ba hình thức khai thác: khai thác trắng (chặt hết cây trong một lần), khai thác dần (chặt hết cây qua nhiều lần trong một số năm để rừng tự tái sinh), khai thác chọn (chỉ chặt cây già, cây sâu bệnh, cây kém chất lượng, giữ cây non và cây mẹ cho hạt).
• Khai thác bền vững: lượng gỗ lấy ra mỗi năm không vượt lượng gỗ rừng tăng thêm; sau khai thác trắng phải trồng lại rừng; sau khai thác dần, khai thác chọn thì xúc tiến tái sinh tự nhiên; không khai thác trắng rừng phòng hộ đầu nguồn và rừng đặc dụng.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Khu rừng sản xuất rộng 40 ha, mỗi năm trữ lượng gỗ tăng thêm 8 m³/ha (số liệu giả định). Để không làm rừng nghèo đi, mỗi năm được khai thác tối đa bao nhiêu mét khối gỗ?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 320 m³. Lượng gỗ tăng thêm cả khu: 40 × 8 = 320 m³/năm. Khai thác không vượt số này thì trữ lượng rừng không giảm.

2. Câu 2.Khai thác chọn là gì?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Chỉ chặt cây già, cây sâu bệnh, cây kém chất lượng; giữ lại cây non và cây mẹ. Rừng sau khai thác chọn vẫn còn cây, cây mẹ gieo hạt cho rừng tự tái sinh.

3. Câu 3.Kể hai việc làm để phòng cháy rừng vào mùa khô.

   Xem đáp án ▾

   ✓ Làm đường băng cản lửa; dựng chòi canh, tuần tra; không đốt lửa trong rừng. Đường băng cản lửa chặn đám cháy lan rộng. Chòi canh giúp phát hiện khói sớm để dập lửa khi đám cháy còn nhỏ.