Công nghệ công nghiệp 12 · Chương IIIHệ thống điện trong gia đình

Ý chính cần nhớ

• Điện vào nhà đi theo thứ tự: đường dây hạ áp → công tơ điện → aptomat tổng → các aptomat nhánh → dây dẫn tới ổ cắm, công tắc, đồ dùng điện. Điện áp dùng trong nhà là 220 V.
• Công tơ điện đếm điện năng tiêu thụ theo kWh. Aptomat (cầu dao tự động) tự ngắt khi quá tải hoặc ngắn mạch. Aptomat chống dòng rò ngắt khi có dòng điện rò, như khi người chạm vào chỗ hở điện.
• Dòng điện của một nhánh: I = P/U, với P là tổng công suất các đồ dùng chạy cùng lúc. Chọn aptomat có dòng định mức không nhỏ hơn dòng làm việc của nhánh; chọn quá lớn thì khi quá tải aptomat không ngắt.
• Công tắc lắp trên dây pha, để khi tắt thì đồ dùng điện không còn nối với dây pha.
• Mạch đèn cầu thang dùng hai công tắc ba cực (công tắc hai chiều): với cách đấu thường dùng, đèn sáng khi hai công tắc cùng ở một vị trí và tắt khi khác vị trí, nên bật, tắt được ở cả hai đầu cầu thang.
• Thiết kế mạch điện điều khiển: xác định yêu cầu, vẽ sơ đồ nguyên lí, vẽ sơ đồ lắp đặt, chọn thiết bị và dây dẫn, lắp đặt, kiểm tra. Mọi việc đấu nối chỉ làm khi đã ngắt điện, dưới sự hướng dẫn của thầy cô.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Nồi cơm điện 220 V – 660 W chạy đúng định mức. Dòng điện qua nồi là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 3 A. I = P/U = 660/220 = 3 A.

2. Câu 2.Aptomat 20 A lắp cho một nhánh 220 V. Tổng công suất đồ dùng chạy cùng lúc trên nhánh ấy tối đa khoảng bao nhiêu oát thì aptomat chưa phải ngắt vì quá tải?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 4 400 W. P = U·I = 220·20 = 4 400 W. Nên để dư ra một khoảng, đừng cho nhánh chạy sát mức này thường xuyên.

3. Câu 3.Vì sao công tắc đèn phải lắp trên dây pha?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Để khi tắt, đèn không còn nối với dây pha. Lắp trên dây trung tính thì tắt đèn rồi đuôi đèn vẫn có điện, chạm vào có thể bị giật. Dù công tắc lắp đúng, khi thay bóng vẫn phải ngắt aptomat của nhánh.