Công nghệ công nghiệp 12 · Chương IIHệ thống điện quốc gia

Ý chính cần nhớ

• Nguồn điện ba pha gồm ba suất điện động xoay chiều cùng biên độ, cùng tần số, lệch pha nhau 120° (một phần ba chu kì). Máy phát điện ba pha có ba cuộn dây đặt lệch nhau 120°.
• Nối hình sao: U_d = √3·U_p, I_d = I_p. Nối hình tam giác: U_d = U_p, I_d = √3·I_p. Lưới hạ áp ở Việt Nam là 380/220 V: 380 V giữa hai dây pha, 220 V giữa một dây pha và dây trung tính.
• Hệ thống điện quốc gia gồm nguồn điện (các nhà máy điện), lưới điện (đường dây và trạm biến áp) và các hộ tiêu thụ điện, nối với nhau để cấp điện liên tục. Lưới truyền tải dùng điện áp cao như 220 kV, 500 kV; lưới phân phối đưa điện tới nơi dùng ở điện áp thấp hơn.
• Truyền tải ở điện áp cao để dòng điện trên dây nhỏ đi, nhờ đó hao phí nhỏ đi: ΔP = P²·R/U² (hệ số công suất bằng 1). Tăng U lên 2 lần thì hao phí giảm 4 lần.
• Sản xuất điện năng: nhiệt điện đốt than hoặc khí, đun nước thành hơi quay tuabin; thuỷ điện dùng thế năng của nước; điện gió dùng động năng của gió; điện hạt nhân dùng nhiệt của phản ứng phân hạch; điện mặt trời dùng tấm pin quang điện cho ra dòng một chiều, qua bộ biến đổi (inverter) thành xoay chiều.
• Mạng điện sản xuất quy mô nhỏ nhận điện từ trạm biến áp, qua tủ điện phân phối tổng rồi chia cho tủ điện động lực (cấp cho động cơ, máy móc) và tủ điện chiếu sáng. Mạng điện hạ áp sinh hoạt đưa điện 380/220 V từ trạm biến áp khu vực qua đường dây, công tơ điện tới từng hộ.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Tải ba pha nối hình sao có điện áp dây 400 V (số liệu giả định). Điện áp pha xấp xỉ bao nhiêu vôn, làm tròn đến hàng đơn vị?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 231 V. Nối sao: U_p = U_d/√3 = 400/1,732 ≈ 230,9 ≈ 231 V.

2. Câu 2.Ba bóng đèn loại 220 V – 100 W mắc hình sao vào lưới 380/220 V, cả ba sáng đúng định mức. Tổng công suất của ba bóng là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 300 W. Nối sao thì mỗi bóng chịu điện áp pha 220 V, đúng định mức, nên mỗi bóng 100 W. Tổng 3·100 = 300 W.

3. Câu 3.Hệ thống điện quốc gia gồm ba thành phần nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Nguồn điện, lưới điện, hộ tiêu thụ điện. Nhà máy điện là nguồn; đường dây và trạm biến áp là lưới; nhà máy, công sở, hộ gia đình dùng điện là hộ tiêu thụ.