Bỏ môn Sinh mất 1 ngành, và vì sao đừng tin số đó

Bỏ môn Sinh học ở lớp 10 thì trong danh mục 369 ngành của chúng tôi, tính ngày 1/9/2026, các em mất hẳn đúng một ngành: Sư phạm Sinh học.

Đó là con số thật, tính bằng cùng một phép mà chúng tôi dùng cho các môn khác. Nhưng nó là con số đo sai thứ cần đo, và bài này viết ra chủ yếu để nói vì sao — vì tin vào nó có thể làm các em bỏ nhầm một môn.

Đối chiếu với hai môn khác thì thấy ngay chỗ lạ

"Mất hẳn" ở đây có nghĩa cụ thể: mọi tổ hợp mà ngành ấy nhận, trong danh mục của chúng tôi, đều chứa môn đó. Không còn cửa nào khác.

Đếm theo số ngành mất hẳn thì Sinh học có vẻ là môn rẻ nhất để bỏ. Nhưng đếm theo số khối thì bỏ Sinh vẫn đóng 14 khối, gần bằng số cửa mà Hoá học và Vật lí đóng. Hai cột này lệch nhau ở môn Sinh mà không lệch ở hai môn kia — và chỗ lệch ấy chính là chỗ con số nói dối.

Vì sao con số 1 lại nhỏ đến thế

Sau 14 cửa có môn Sinh là 107 ngành trong danh mục. Bỏ Sinh thì 106 trong số đó vẫn còn ít nhất một cửa khác, nên phép đếm "mất hẳn" chỉ ghi nhận 1.

Vấn đề nằm ở chỗ "cửa khác" ấy là cửa gì. Lấy nhóm sức khoẻ làm ví dụ, vì đây là nhóm bị ảnh hưởng nhất:

Đọc bảng này thì thấy: đúng là mọi ngành sức khoẻ đều còn đường vòng không cần Sinh. Nhưng đường vòng ấy do từng trường mở, không phải cả nước cùng mở.

Danh mục của chúng tôi ghi một danh sách tổ hợp cho một ngành, gộp từ nhiều trường. Thấy A00 bên cạnh B00 ở ngành Y khoa nghĩa là có trường xét A00 — chứ không phải trường nào cũng xét. Chúng tôi đã kể chuyện này kỹ hơn trong bài so sánh B00 với A00, và trước đó ở ngành Thiết kế đồ họa.

Nên câu đầy đủ phải là thế này: bỏ Sinh học thì trong danh mục chỉ một ngành mất hẳn, nhưng ở một trường cụ thể thì con số ấy có thể lớn hơn nhiều.

Vậy đo bằng gì cho đúng

Với môn Sinh, thước đo dùng được không phải "mất mấy ngành" mà là hai câu hỏi khác:

Thứ nhất — em có định đi hướng nào trong 107 ngành sau 14 cửa ấy không? Chúng nằm ở đây:

Thứ hai — trường em nhắm mở cửa nào cho ngành ấy? Câu này danh mục không trả lời được, và cũng không có cách nào thay thế ngoài việc mở đề án tuyển sinh của chính trường đó ra đọc. Việc ấy mất khoảng hai phút, cách làm ở đây.

Ba tình huống, ba câu trả lời

1. 1.Chắc chắn không đi hướng y – dược – sinh – nông. Bỏ Sinh được. Trong danh mục các em mất đúng một ngành, và môn lựa chọn ấy dùng cho môn khác thì có ích hơn.
2. 2.Còn phân vân về nghề y, dù chỉ mờ mờ. Đừng bỏ. Khối B00 là cửa mở ở mọi trường cho nhóm sức khoẻ; các cửa còn lại thì tuỳ trường. Giữ Sinh là mua bảo hiểm cho một quyết định các em chưa chốt.
3. 3.Đã chọn Hoá học rồi, đang cân môn thứ hai. Thêm Sinh vào thì trong danh mục được thêm 8 ngành, trong đó 3 ngành sức khoẻ — Y học cổ truyền, Y học dự phòng, Kỹ thuật phục hình răng. Con số nhỏ, nhưng ba ngành ấy đều là ngành mà cửa A00 chỉ có ở một số trường.

Chỗ khó chịu của bài này là nó không cho được một con số gọn để các em cầm về. Nhưng một con số gọn mà sai thì tệ hơn, nên chúng tôi chọn nói dài.

Muốn xem 76 ngành mà khối B00 mở ra, trang tra cứu khối B00 có bảng đầy đủ. Còn nếu các em đang cân cả bốn môn lựa chọn cùng lúc, bài về cái giá của tờ đăng ký môn so từng môn một.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Các con số 1, 12, 15, 14, 16, 17, 107, 106, 8: đếm trong danh mục 369 ngành và danh sách môn của từng khối do Gate Future dựng, ngày 1/9/2026. Đây là số trong dữ liệu của chúng tôi, không phải số của cả nước.
• •"Mất hẳn": ngành mà MỌI tổ hợp nó nhận, trong danh mục của chúng tôi, đều chứa môn đang xét. Cùng phép đếm đã dùng cho Hoá học và Vật lí trong bài về khối A00.
• •"Cửa đóng lại": số khối thi trong dữ liệu của chúng tôi có chứa môn ấy. Toàn bộ danh mục có 110 khối có trang riêng.
• •Vì sao con số "mất hẳn" không đủ để quyết định: trường khoi_thi trong danh mục gộp tổ hợp từ nhiều trường, nên không đọc thành "mọi trường đều mở cửa đó" được. Đây là giới hạn thật của dữ liệu chúng tôi, chưa sửa được.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Trước khi chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm — đó mới là văn bản có hiệu lực.