Đi tìm công thức chuẩn, và không có công thức nào

Chúng tôi đi tìm công thức chuẩn.

Ý tưởng nghe hợp lý: nếu các trường hay ghép tổ hợp theo vài kiểu quen thuộc — kiểu "A00, A01, D01, D07" cho ngành kỹ thuật chẳng hạn — thì học thuộc vài kiểu ấy là đoán được phần lớn.

Đếm trên 500 lượt ngành trong tệp đề án của mười tám trường, kết quả là: 234 kiểu ghép khác nhau, và 150 kiểu trong số đó chỉ xuất hiện đúng một lần.

Không có công thức chuẩn nào cả.

Kiểu ghép hay gặp nhất cũng chỉ chạm 5%

So với phép đếm khối thì khác hẳn. Chỉ tám khối đã chạm 91% số lượt, nhưng phải tới một trăm kiểu ghép mới chạm 73%.

Lý do nằm ở chỗ khối thì dùng chung, còn cách ghép khối lại thì không.

Chín mươi sáu phần trăm cách ghép chỉ một trường dùng

Đây là con số đáng nhớ nhất trong bài.

Trong 234 kiểu ghép, chỉ có mười kiểu được từ hai trường trở lên cùng dùng.

Kiểu ghép phổ biến nhất cả tệp là A00, A01, X06, X07, xuất hiện 24 lần ở bốn trường, phần lớn cho ngành máy tính và công nghệ thông tin. Đó là thứ gần với "công thức chuẩn" nhất mà chúng tôi tìm được, và nó vẫn chỉ chiếm 5% số lượt.

Nhưng trong một trường thì có công thức

Đây là chỗ phát hiện trên lật sang mặt có ích.

Các trường không ghép ngẫu nhiên. Mỗi trường có vài công thức riêng và dùng đi dùng lại cho nhiều ngành. Đây là cả mười một trường có từ 14 lượt trở lên trong tệp:

Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội xét 42 ngành bằng đúng 10 kiểu ghép. Nghĩa là nếu em đọc bảng tổ hợp của trường ấy và xem vài ngành, em sẽ bắt đầu nhận ra kiểu lặp lại.

Còn Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế thì gần như mỗi ngành một kiểu. Ở trường như thế, ngành nào cũng phải tra riêng.

Vậy việc cần làm là gì

Gộp hai phát hiện lại thì ra một lời khuyên gọn:

Đừng tìm bảng tổng hợp toàn quốc. Bất kỳ bảng nào liệt kê "ngành X thường xét những khối này" cũng đang mô tả thói quen của một trường, hoặc trung bình của nhiều trường mà không trường nào làm đúng như vậy. Chín mươi sáu phần trăm cách ghép không dùng chung được.

Hãy đọc bảng của trường mình nhắm, và đọc nhiều hơn một ngành. Vì trong cùng một trường thì kiểu ghép có lặp lại, nên xem ba bốn ngành là em đã hình dung được trường ấy quen xét kiểu gì. Công sức ấy dùng lại được cho mọi ngành khác trong cùng trường, và không dùng lại được cho trường khác.

Đây không phải chuyện trường làm ẩu

Cần nói rõ, vì con số 234 dễ đọc thành hỗn loạn.

Công văn 2304/BGDĐT-GDĐH ngày 4/5/2026 mục 2 quy định danh mục mã tổ hợp, nghĩa là A00 ở trường nào cũng gồm Toán, Vật lí, Hoá học. Nhưng ghép mã nào với mã nào cho một ngành là quyết định của từng trường, và mỗi trường quyết theo chương trình đào tạo cùng nguồn tuyển của mình.

Một trường đào tạo Công nghệ thông tin thiên về phần cứng có lý do xét khác một trường thiên về phần mềm. Cả hai đều hợp lệ. Con số 234 là hệ quả của quyền ấy, không phải dấu hiệu của sự lộn xộn.

Phép đếm này đếm trên cái gì

Năm trăm lượt ngành đến từ mười tám trường mà chúng tôi mở được đề án và đọc thẳng bảng tổ hợp. Đó không phải toàn bộ trường của cả nước.

Chỗ lệch lần này làm mạnh thêm kết luận chứ không làm yếu. Thêm trường vào tệp thì số kiểu ghép chỉ có thể tăng, và tỉ lệ kiểu ghép chỉ một trường dùng khó mà giảm, vì mỗi trường mới mang theo cách ghép riêng của mình.

Ngược lại, con số về mức lặp trong từng trường thì phụ thuộc việc chúng tôi bóc được bao nhiêu ngành của trường ấy. Nếu máy đọc sót một phần bảng, mức lặp đọc ra có thể thấp hơn thực tế.

Trong mười tám trường cũng không có trường bách khoa, y dược chuyên ngành, khoa học xã hội nhân văn hay nghệ thuật nào.

Ba điều nên nhớ

1. 1.Không có công thức chuẩn. Năm trăm lượt ngành dùng 234 kiểu ghép khác nhau, và 150 kiểu chỉ xuất hiện đúng một lần.
2. 2.Chín mươi sáu phần trăm kiểu ghép chỉ một trường dùng. Chỉ mười kiểu được từ hai trường trở lên cùng dùng.
3. 3.Nhưng trong một trường thì kiểu ghép có lặp lại. Đọc vài ngành trong đề án của trường mình nhắm là hình dung được phần còn lại, và công sức ấy không dùng lại được cho trường khác.

Muốn xem cùng một ngành thì các trường xét khác nhau thế nào, bài cùng một ngành mỗi trường xét một kiểu tính phần ấy. Còn trang tra cứu khối thi cho biết từng khối gồm những môn nào.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Tất cả các con số và bảng trong bài: đếm trên 500 bản ghi có tổ hợp trong tệp quan sát của dự án, ngày 11/9/2026. Tệp gồm mười tám trường, bóc từ trang tuyển sinh của chính trường trong tháng 8 và 9/2026 bằng npm run khoi:ra trong mã nguồn.
• •"Kiểu ghép" là gì: tập hợp các khối mà một trường xét cho một ngành, không kể thứ tự. Trường ghi trùng một khối hai lần thì vẫn tính một. Hai lượt có cùng tập hợp ấy thì tính là cùng một kiểu ghép, kể cả khi ở hai trường khác nhau.
• •Con số 234 và 150: số kiểu ghép khác nhau trong tệp, và số kiểu chỉ xuất hiện đúng một lần.
• •Con số 224 và 10: số kiểu ghép chỉ có đúng một trường dùng, và số kiểu có từ hai trường trở lên dùng. Gom trường theo tên đã chuẩn hoá, để "ĐH Cần Thơ" và "Trường Đại học Cần Thơ" không thành hai trường.
• •Bảng "đoán được bao nhiêu": xếp các kiểu ghép theo số lượt dùng, từ nhiều tới ít, rồi cộng dồn.
• •Bảng mức lặp trong từng trường: chỉ lấy trường có từ 14 lượt trở lên trong tệp, vì trường ít lượt quá thì tỉ lệ không nói được gì.
• •Quy định về mã tổ hợp: Công văn 2304/BGDĐT-GDĐH ngày 4/5/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mục 2. Văn bản quy định danh mục mã, còn việc chọn mã nào cho ngành nào thuộc về từng trường.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Trước khi chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm, vì đó mới là văn bản có hiệu lực, còn bài này chỉ là chỗ chỉ đường.