Khối X là gì, và có nên chọn môn vì nó

Mở bảng tổ hợp xét tuyển mùa 2026 ra, các em sẽ gặp một loạt ký hiệu lạ: X01, X06, X07, X25, X70… Chúng không có trong bất kỳ danh sách khối thi nào lưu truyền trên mạng, vì phần lớn các danh sách ấy soạn từ trước.

Trong dữ liệu của chúng tôi, tính ngày 10/9/2026, có 25 khối X đang được ít nhất một ngành sử dụng, được 137 trong 369 ngành của danh mục nhận.

Bài này trả lời ba câu: khối X là gì, vì sao nó xuất hiện bây giờ, và các em có nên chọn môn vì nó không.

Cả 25 khối đều chứa một trong ba môn mới

Đây là điểm chung của cả nhóm, và nó gọn đến mức đáng ngạc nhiên: mọi khối X đều có ít nhất một trong ba môn — Tin học, Công nghệ, hoặc Giáo dục kinh tế và pháp luật.

Không sót khối nào. 25 trên 25.

Ba môn ấy là ba môn mà chương trình giáo dục phổ thông 2018 đưa vào nhóm môn lựa chọn, nhưng các khối quen thuộc — A, B, C, D — được dựng từ trước khi chúng tồn tại, nên không có chỗ cho chúng. Khối X sinh ra để nhận chúng.

Mười tám khối còn lại nhỏ hơn, từ 14 ngành xuống tới 1.

Nói cho đủ thì khối X không phải chỗ duy nhất chứa ba môn ấy. Có mười một khối khác cũng dùng chúng — C14, C17, C19, C20, A10, B04, D66, D84, K01, T05, T08 đều có Giáo dục kinh tế và pháp luật, còn K01 có Tin học. Nhưng đó là những chỗ lẻ; khối X là chỗ có hệ thống.

Vì sao nó xuất hiện đúng mùa này

Hai lý do chồng lên nhau.

Thứ nhất, lứa học sinh thi tốt nghiệp từ 2025 là lứa đầu tiên học trọn chương trình 2018. Tin học, Công nghệ và Giáo dục kinh tế và pháp luật thành môn thi tốt nghiệp thật, chứ không còn là môn phụ. Trường muốn nhận những em học ba môn đó thì phải có tổ hợp để nhận.

Thứ hai, quy chế ban hành kèm Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT bắt mọi tổ hợp xét tuyển phải có môn Toán hoặc Ngữ văn. Nhìn lại bảng trên thì thấy: khối X nào cũng có Toán hoặc Ngữ văn ở vị trí đầu. Đó không phải trùng hợp — các trường xếp lại tổ hợp cho vừa luật, và những tổ hợp mới ấy được đánh ký hiệu X. Chi tiết về quy chế nằm ở bài riêng về luật tổ hợp.

Nhưng đừng chọn môn vì khối X

Đây là phần các em cần nhất, và nó đi ngược cảm giác mà con số 137 ngành gợi ra.

Trong 137 ngành nhận khối X, số ngành chỉ vào được bằng một khối X là không có ngành nào. Mọi ngành nhận tổ hợp X đều nhận thêm ít nhất một tổ hợp cũ.

Tính ở mức môn học thì càng rõ. Nếu các em không dành môn lựa chọn nào cho ba môn mới, các em vẫn với tới 223 ngành bằng những khối toàn môn bắt buộc như D01. Thêm một môn thì được bao nhiêu?

Chọn Vật lí thì mở thêm 57 ngành. Cùng một lượt chọn ấy, Tin học mở thêm 5, Giáo dục kinh tế và pháp luật mở thêm 4, còn Công nghệ mở thêm đúng số không.

Lý do không nằm ở chỗ ba môn ấy kém quan trọng. Nó nằm ở chỗ các ngành mà khối X mở ra đều đã có cửa khác từ trước — và cửa cũ thì rộng hơn.

Vậy khối X để làm gì

Nó có ích, chỉ là có ích theo chiều ngược với điều nhiều người tưởng.

Khối X là cửa cho em đã chọn ba môn ấy rồi, không phải lý do để chọn chúng. Nếu các em học Tin học vì thích lập trình, học Công nghệ vì thích chế tạo, hay học Giáo dục kinh tế và pháp luật vì thích luật và kinh tế — thì khối X bảo đảm công sức ấy được tính vào một tổ hợp xét tuyển, thay vì bị bỏ phí.

Trước mùa 2026 thì đúng là bị bỏ phí thật: học Tin học ba năm mà không có tổ hợp nào nhận môn đó. Giờ có 8 khối nhận Tin học, 11 khối nhận Công nghệ, 18 khối nhận Giáo dục kinh tế và pháp luật.

Còn 137 ngành ấy nằm ở đâu? Chủ yếu là sư phạm 21, kỹ thuật 16, công nghệ kỹ thuật 12, khoa học xã hội 11, máy tính và công nghệ thông tin 10, kinh doanh 8.

Ba câu tóm lại

1. 1.Khối X sinh ra để nhận ba môn mới — Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và pháp luật. Cả 25 khối đều chứa ít nhất một trong ba.
2. 2.Nó sinh ra vì hai chuyện cùng lúc: lứa 2018 thi ba môn ấy thật, và quy chế 2026 bắt mọi tổ hợp có Toán hoặc Ngữ văn.
3. 3.Đừng chọn môn vì nó. Không ngành nào chỉ vào được bằng khối X, và dành một môn cho ba môn ấy chỉ mở thêm 0–5 ngành, trong khi Vật lí mở thêm 63.

Muốn xem từng khối X gồm môn gì và nhận ngành nào, trang tra cứu khối thi có bảng riêng cho cả 25 khối. Còn nếu các em đang cân môn lựa chọn đầu tiên, bài về cái giá của tờ đăng ký môn so từng môn một.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Các con số 25, 137, 223, 227, 228, 280, 8, 11, 18, 0, và hai bảng: đếm trong danh mục 369 ngành và danh sách môn của từng khối do Gate Future dựng, đếm lại ngày 10/9/2026. Đây là số trong dữ liệu của chúng tôi, không phải số của cả nước.
• •"Với tới": giả định các em chọn đúng môn đó trong bốn môn lựa chọn, rồi cộng mọi tổ hợp mà bộ môn ấy đi được. Không phải số ngành của riêng một khối.
• •"25 khối X": là số khối X mà chúng tôi đã dựng được danh sách môn VÀ được ít nhất một ngành sử dụng. Có thể còn khối X khác mà chúng tôi chưa gặp trong đề án nào.
• •Luật bắt mọi tổ hợp phải có Toán hoặc Ngữ văn: Điều 6 khoản 5 và khoản 6 Quy chế ban hành kèm Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT ngày 15/2/2026.
• •Danh sách môn của từng khối X đối chiếu với đề án tuyển sinh do chính trường công bố — 23 trong 25 khối này xuất hiện trong 13 đề án 2026 mà chúng tôi đã mở.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Trước khi chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm — đó mới là văn bản có hiệu lực.