Khối C00 không có Toán, và đó là điểm mạnh của nó

Khối C00 gồm Ngữ văn, Lịch sử và Địa lí. Trong danh mục 369 ngành của chúng tôi, tính ngày 1/9/2026, có 91 ngành thường xét bằng tổ hợp này — đứng thứ năm.

Nhưng nếu chỉ nhìn con số 90 thì các em sẽ hiểu sai về C00. Có một phép so làm nó trông rất tệ, và bài này bắt đầu bằng chính phép so ấy — vì đó là chỗ nhiều người dừng lại nhầm.

Phép so làm C00 trông tệ

Từ lớp 10, ngoài những môn bắt buộc, các em còn chọn bốn môn trong chín môn lựa chọn. Khối D01 gồm Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ — cả ba đều là môn mọi học sinh phải học, nên D01 không tốn chỗ nào trong bốn chỗ ấy, mà vẫn nhận 206 ngành.

C00 thì đòi thêm một môn — Địa lí không nằm trong nhóm môn bắt buộc. Và trong 91 ngành của nó, D01 đã có 86.

Đọc bảng theo lối đếm ngành thì kết luận đến rất nhanh: C00 tốn nhiều hơn, mở ít hơn, và gần như không thêm gì. Năm ngành C00 có mà D01 không, cụ thể là Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Địa lý, Giáo dục Chính trị, Luật hiến pháp và luật hành chính, Quản lý tài nguyên và môi trường.

Kết luận ấy đúng về mặt số học. Và nó bỏ sót toàn bộ lý do C00 tồn tại.

Điều bảng trên không đo được

C00 là khối không có Toán và không có Ngoại ngữ. Ba môn của nó — Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí — là ba môn mà một số em học tốt hơn hẳn hai môn kia.

Cách chúng tôi so các khối với nhau là đếm số ngành: khối này mở bao nhiêu cửa, môn lựa chọn ấy mở thêm bao nhiêu. Cách đo đó có một giả định ngầm: rằng các em thi môn nào cũng như nhau.

Với C00, giả định ấy sai, và sai theo cách quyết định.

Một em học Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí tốt mà Toán thì chật vật sẽ có tổng điểm C00 cao hơn tổng điểm D01 rất nhiều — dù D01 trên giấy có nhiều ngành hơn. Mà điểm mới là thứ đưa các em qua cửa, không phải số cửa.

Nói cách khác: C00 không mở thêm cửa, nó mở một cách khác để đi qua cùng những cửa ấy. Cách không cần Toán.

Đó là thứ bảng của chúng tôi không đo được, và chúng tôi nói ra thay vì lờ đi.

C00 là khối lớn nhất trong nhóm không có Toán

Trong dữ liệu của chúng tôi có 22 khối không dùng môn Toán và cũng không có bài thi năng khiếu. C00 là khối lớn nhất trong nhóm ấy:

Nhìn bảng này thì thấy một chuyện đáng để ý: hai khối xếp sau C00 đều có Ngoại ngữ. Nghĩa là nếu các em ngại Toán nhưng khá tiếng Anh, D14 và D15 là hai lựa chọn nữa — và cả hai đều không đòi chọn thêm môn nào nếu các em chọn Địa lí cho D15, hoặc không phải chọn thêm gì cả với D14.

C00 là lựa chọn cho em ngại cả Toán lẫn Ngoại ngữ. Đó là phạm vi thật của nó.

Mã Holland: khối hướng về con người rõ nhất

Mỗi ngành trong danh mục được gắn một mã Holland — cách phân sáu nhóm sở thích nghề nghiệp. Đặt C00 cạnh hai khối lớn khác thì con số rất rõ:

Tám mươi bảy phần trăm ngành của C00 mang mã S — tỷ lệ cao nhất trong các khối lớn mà chúng tôi đo. Còn nhóm R thì gần như trống, chỉ 6%.

Con số ấy khớp với danh sách ngành: khoa học xã hội 18, nhân văn 18, sư phạm 17, báo chí 11. Đây là vùng của giáo viên, nhà báo, luật sư, nhà tâm lý, người làm công tác xã hội — nghề nào cũng lấy con người làm việc chính.

Nếu bài trắc nghiệm hướng nghiệp cho các em mã Holland thiên về S, thì C00 nằm đúng vùng ấy.

Vậy chọn C00 khi nào

1. 1.Khi Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí là ba môn các em học tốt nhất. Đây là lý do chính, và nó đủ mạnh để đứng một mình — kể cả khi C00 mở ít cửa hơn D01 trên giấy.
2. 2.Khi hướng đi nằm ở sư phạm xã hội, báo chí, luật, công tác xã hội. Bốn nhóm ấy chiếm 64 trong 91 ngành của C00.
3. 3.Đừng chọn C00 nếu các em học Toán khá. Lúc đó D01 rẻ hơn — không đòi chọn thêm môn nào — và rộng hơn gấp đôi.

Và một điều nên nhớ: chọn Địa lí để có C00 thì D15 (Ngữ văn, Địa lí, Ngoại ngữ) tự động đi kèm, thêm 62 ngành nữa. Một môn được hai khối.

Muốn xem đủ 91 ngành chia theo lĩnh vực, trang tra cứu khối C00 có bảng đầy đủ. Còn nếu các em đang cân môn lựa chọn, bài so từng môn một so cả chín môn cùng lúc.

Số trong bài này lấy ở đâu

• •Các con số 90, 205, 85, 5, 120, 22, 70, 62, 64: đếm trong danh mục 369 ngành và danh sách môn của từng khối do Gate Future dựng, ngày 1/9/2026. Đây là số trong dữ liệu của chúng tôi, không phải số của cả nước.
• •Tỷ lệ Holland: phần trăm ngành trong khối mang mã đó. Một ngành có thể mang nhiều mã, nên các tỷ lệ cộng lại lớn hơn 100%.
• •Phải chọn thêm mấy môn: đếm từ danh sách môn của từng khối, trừ đi bốn môn mà chương trình giáo dục phổ thông 2018 bắt mọi học sinh học — Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ 1 và Lịch sử.
• •Điều chúng tôi không đo được: dữ liệu của chúng tôi không biết các em học môn nào tốt hơn môn nào. Mọi con số trong bài chỉ đếm số cửa mở ra, không đo khả năng đi qua cửa. Với C00 thì vế thứ hai mới là vế quyết định.
• •Cách xếp lĩnh vực: Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT, danh mục thống kê ngành đào tạo trình độ đại học.
• •Bài viết nói về mùa tuyển sinh 2026. Một số trường đã điều chỉnh danh sách tổ hợp cho mùa này, nên trước khi chốt nguyện vọng, các em mở lại đề án của trường mình nhắm.