Tin học 12 · Chủ đề 7 (KHMT)Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính (Khoa học máy tính)

Ý chính cần nhớ

• Học máy là một lĩnh vực của AI: máy tính tự rút ra quy luật từ dữ liệu thay vì được lập trình sẵn từng quy tắc. Học có giám sát dùng dữ liệu đã gắn nhãn (ảnh đã ghi "mèo", "chó"; thư đã đánh dấu "rác"). Học không giám sát dùng dữ liệu chưa gắn nhãn, tự gom các mẫu giống nhau thành nhóm.
• Ứng dụng học máy: lọc thư rác, nhận dạng khuôn mặt và chữ viết, gợi ý sản phẩm, phim, dự báo, hỗ trợ đọc ảnh y tế. Độ chính xác = số mẫu đoán đúng : tổng số mẫu kiểm tra.
• Khoa học dữ liệu dùng toán, thống kê và tin học để rút ra thông tin, tri thức từ dữ liệu. Các bước thường gặp: đặt câu hỏi, thu thập dữ liệu, làm sạch (bỏ bản ghi trùng, xử lí giá trị thiếu, sửa giá trị sai), phân tích, trực quan hoá và báo cáo.
• Dữ liệu lớn vượt sức một máy tính thông thường, nên cần tính toán song song trên nhiều máy, lưu trữ và xử lí trên điện toán đám mây. Máy tính giúp khoa học dữ liệu ở tốc độ tính, dung lượng lưu trữ và công cụ trực quan hoá.
• Mô phỏng là dùng mô hình trên máy tính để tái hiện một hiện tượng, một quá trình, rồi thử nhiều tình huống mà ngoài đời tốn kém, nguy hiểm hoặc không làm được: tập lái máy bay, thí nghiệm hoá học nguy hiểm, lan truyền dịch bệnh, dự báo thời tiết. Trong giáo dục, phần mềm mô phỏng cho em đổi thông số và xem kết quả ngay.
• Kết quả mô phỏng chỉ đúng tới mức mô hình và số liệu đầu vào sát thực tế. Muốn tin mô phỏng thì phải đối chiếu với số liệu thật.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Một mô hình đoán đúng 180 trong 240 mẫu kiểm tra. Độ chính xác của mô hình là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 75%. 180 : 240 × 100% = 75%.

2. Câu 2.Việc nào là học không giám sát: phân loại thư rác từ 10 000 thư đã đánh dấu sẵn, hay chia khách hàng thành nhóm theo thói quen mua sắm khi chưa biết trước có những nhóm nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ Chia khách hàng thành nhóm khi chưa biết trước các nhóm. Thư đã đánh dấu là dữ liệu có nhãn, thuộc học có giám sát. Chia nhóm khi chưa có nhãn là học không giám sát.

3. Câu 3.Một mô phỏng cho quần thể vi khuẩn ban đầu 1 000 con, cứ mỗi giờ số lượng tăng gấp đôi. Theo mô phỏng, sau 3 giờ có bao nhiêu con?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 8 000 con. 1 000 × 2 × 2 × 2 = 8 000 con.