Tin học 12 · Chủ đề 1Máy tính và xã hội tri thức

Ý chính cần nhớ

• Trí tuệ nhân tạo (AI) là khả năng của máy tính làm được những việc vốn cần trí tuệ con người: học từ dữ liệu, suy luận, nhận biết hình ảnh và tiếng nói, hiểu và tạo ra ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.
• Các khả năng thường nhắc tới ở một hệ thống AI: khả năng học, khả năng suy luận, khả năng nhận thức (nhìn, nghe qua camera, micro, cảm biến), khả năng hiểu ngôn ngữ tự nhiên và khả năng giải quyết vấn đề.
• AI hẹp (còn gọi là AI yếu) chỉ làm tốt một việc cụ thể: dịch văn bản, nhận diện khuôn mặt, chơi cờ, lọc thư rác. AI tổng quát (AI mạnh) là AI học và làm được mọi việc trí óc như con người; đến nay vẫn là mục tiêu nghiên cứu.
• Ứng dụng: y tế (đọc ảnh X-quang, gợi ý chẩn đoán), giáo dục (trợ lí học tập, chấm bài trắc nghiệm), nông nghiệp (phát hiện sâu bệnh qua ảnh), giao thông (xe tự lái, điều khiển đèn tín hiệu), tài chính (phát hiện giao dịch gian lận), đời sống (trợ lí ảo, dịch máy, gợi ý phim, nhạc).
• Nguy cơ cần biết: một số công việc lặp lại bị máy làm thay; thông tin cá nhân bị thu thập tràn lan; kết quả thiên lệch khi dữ liệu huấn luyện thiên lệch; video, giọng nói giả mạo (deepfake) dùng để lừa đảo. Kết quả AI đưa ra vẫn cần con người kiểm tra lại.

Tự kiểm tra

Làm ra giấy trước, rồi mới bấm xem đáp án.

1. Câu 1.Một hệ thống nhận dạng chữ viết tay được thử trên 500 ảnh và nhận đúng 460 ảnh (số liệu giả định). Tỉ lệ nhận dạng đúng là bao nhiêu?

   Xem đáp án ▾

   ✓ 92%. 460 : 500 × 100% = 92%.

2. Câu 2.AI hẹp khác AI tổng quát ở điểm nào?

   Xem đáp án ▾

   ✓ AI hẹp chỉ làm tốt một việc cụ thể; AI tổng quát làm được mọi việc trí óc như con người. Phần mềm dịch văn bản hay nhận diện khuôn mặt là AI hẹp. AI tổng quát đến nay vẫn là mục tiêu nghiên cứu.

3. Câu 3.Kể ba khả năng thường nhắc tới ở một hệ thống AI.

   Xem đáp án ▾

   ✓ Học, suy luận, nhận thức (hoặc hiểu ngôn ngữ, giải quyết vấn đề). Học là tự tốt lên nhờ dữ liệu; suy luận là rút ra kết luận mới từ điều đã biết; nhận thức là thu nhận và hiểu hình ảnh, âm thanh từ môi trường.