Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu
Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu là ngành đại học mã 7210221, học cách đọc và đánh giá một vở diễn thay vì dựng hay diễn nó: phân tích kịch bản, đánh giá sáng tạo của diễn viên, viết chân dung nghệ sĩ, nghiên cứu lịch sử sân khấu. Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội mô tả đầu ra là biên tập viên và phóng viên tại tòa soạn báo, tạp chí; biên tập cho nhà hát, đoàn nghệ thuật, chương trình truyền hình, công ty truyền thông; hoặc nghiên cứu viên tại viện nghiên cứu sân khấu. Đây là ngành hẹp, kiểm tới tháng 8/2026 chỉ tra được một trường đào tạo ở bậc đại học.
Mã sáu số theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT, áp dụng cho khóa tuyển sinh từ 1/1/2027. Đề án tuyển sinh năm 2026 vẫn ghi mã bảy số.
Tố chất phù hợp
- Xem vở diễn xong là muốn viết ra suy nghĩ của mình
- Viết được dài, có lập luận, chịu được việc bị phản bác
- Đọc nhiều kịch bản và chịu đi xem thực tế
- Nhìn ra được cái hay của dòng sân khấu mình không thích
- Trung thực, dám khen chê đúng người đúng việc
Mức lương tham khảo
Mới ra trường: 6–10 triệu/tháng ở vị trí biên tập, phóng viên mảng văn hóa
Có kinh nghiệm: 12–25 triệu/tháng khi làm biên tập chính, nghiên cứu viên có học vị
Ước lượng theo mặt bằng nghề sân khấu, điện ảnh 2025–2026, chưa có báo cáo lương riêng cho từng mã ngành. Người làm trong đơn vị nghệ thuật công lập hưởng lương ngạch bậc: Báo Chính phủ ngày 5/6/2024 nêu nghệ sĩ 10 năm cống hiến lương chỉ khoảng 5 triệu đồng/tháng.
Học những gì
- •Lý luận cơ bản về sân khấu và nghệ thuật biểu diễn
- •Phân tích kịch bản và vở diễn
- •Lịch sử sân khấu Việt Nam và thế giới
- •Nghiệp vụ viết phê bình
- •Sáng tác kịch bản sân khấu ở mức cơ bản
- •Triết học, văn học làm nền cho phê bình
- •Đi xem thực tế và viết bài về vở diễn đang công diễn
Ra trường làm gì
- •Phóng viên, biên tập viên mảng văn hóa nghệ thuật
- •Biên tập cho nhà hát, đoàn nghệ thuật
- •Biên tập chương trình của đài truyền hình
- •Nghiên cứu viên tại viện nghiên cứu sân khấu
- •Nhân viên nội dung tại công ty truyền thông, quảng cáo
- •Giảng dạy lý luận sân khấu
Trường đào tạo tiêu biểu
Đây là một số trường tiêu biểu, không phải danh sách đầy đủ.
Tìm trường đào tạo ngành này gần bạn →Triển vọng nghề nghiệp
Sân khấu vẫn cần người viết lại và giữ lại: viện nghiên cứu, tạp chí chuyên ngành, ban văn nghệ của đài. Cục Nghệ thuật biểu diễn cũng nhiều lần nêu tình trạng thiếu người làm lý luận phê bình sân khấu, nên người theo được nghề thì ít đối thủ. Mặt còn lại phải nói thẳng: cả nước chỉ một trường đào tạo, số chỗ làm đúng nghề rất ít và phần lớn nằm trong đơn vị công lập, còn thu nhập ban đầu thì ngang nghề biên tập nói chung chứ không cao hơn vì học ngành hẹp.
Bốn mã ngành sân khấu và bốn phần việc trong một vở diễn
| Mã ngành | Tên ngành | Làm gì trong một vở diễn |
|---|---|---|
| 7210225 | Biên kịch sân khấu | Viết kịch bản |
| 7210227 | Đạo diễn sân khấu | Dựng kịch bản thành vở diễn |
| 7210226 | Diễn viên sân khấu kịch hát | Diễn trên sân khấu kịch hát dân tộc |
| 7210221 | Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu | Đánh giá, viết lại, lưu vào lịch sử |
Cả bốn mã đều có ở Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội; riêng 7210226 và 7210227 còn có ở Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM. Đối chiếu tháng 8/2026.
Câu hỏi thường gặp
- Ngành Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu học những gì?
- Ngành Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu học lý luận cơ bản về sân khấu, cách phân tích kịch bản và vở diễn, lịch sử sân khấu, nghiệp vụ viết phê bình, cùng nền triết học và văn học. Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội cho biết sinh viên năm thứ nhất được hướng dẫn các bước viết một bài phê bình kịch bản và vở diễn sân khấu hiện đại, và trong quá trình học được đi xem thực tế các vở diễn.
- Trường nào đào tạo ngành Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu?
- Tính tới tháng 8/2026 chỉ tra được Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội đào tạo mã ngành 7210221 ở bậc đại học chính quy. Trang chuyên ngành của trường ghi mã cũ là 52210221 theo danh mục trước năm 2017, tương ứng mã 7210221 trong Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT.
- Học Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu ra trường làm gì?
- Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội nêu các hướng ra trường gồm biên tập viên và phóng viên tại tòa soạn báo, tạp chí; biên tập cho nhà hát, đoàn nghệ thuật và chương trình của đài truyền hình; nhân viên tại công ty truyền thông, quảng cáo; hoặc nhà nghiên cứu sân khấu tại viện nghiên cứu.
- Ngành này khác Báo chí thế nào khi cùng viết về nghệ thuật?
- Ngành Báo chí mã 7320101 dạy nghiệp vụ làm báo cho mọi lĩnh vực, người học chọn mảng văn hóa nghệ thuật sau khi ra nghề. Ngành Lý luận, lịch sử và phê bình sân khấu mã 7210221 dạy chuyên sâu về sân khấu ngay từ đầu: lịch sử, lý luận, cách đọc một vở diễn, nên viết được phần chuyên môn mà người ngoài nghề khó viết.
Ngành liên quan
Thông tin trên trang đối chiếu nguồn ở thời điểm tháng 8/2026. Điểm chuẩn, học phí và chỉ tiêu đổi theo từng năm, xem bản mới nhất trên trang tuyển sinh của trường.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT — Danh mục thống kê ngành đào tạo trình độ đại học, mã 7210221
- https://skda.edu.vn/2016/03/30/ly-luan-va-phe-binh-san-khau/
- https://skda.edu.vn/2026/05/11/thong-bao-tuyen-sinh-dai-hoc-chinh-quy-nam-2026-du-kien/
- https://skdahcm.edu.vn/
- https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tien-luong-nghe-si-10-nam-cong-hien-chi-khoang-5-trieu-dong-6-lan-tang-luong-co-so-muc-boi-duong-tap-luyen-bieu-dien-van-giu-nguyen-119240605135006862.htm