A · Nghệ thuậtI · Nghiên cứuS · Xã hộiTrình độ: Đại học

Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật

Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật là ngành đào tạo người viết về tranh tượng thay vì người vẽ tranh: nghiên cứu lịch sử mỹ thuật, giám định tác phẩm, viết phê bình, làm giám tuyển triển lãm và làm việc ở bảo tàng. Mã ngành là 210101 theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT. Đây là ngành nhỏ nhất trong nhóm mỹ thuật: hai trường đào tạo, cộng lại khoảng 17 chỉ tiêu cho mùa tuyển sinh 2026, ít hơn một lớp học phổ thông.

Mã ngành đào tạo:210101Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật· mã cũ 7210101

Mã sáu số theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT, áp dụng cho khóa tuyển sinh từ 1/1/2027. Đề án tuyển sinh năm 2026 vẫn ghi mã bảy số.

Tố chất phù hợp

  • Thích xem tranh tượng và đọc về tranh tượng hơn là tự vẽ
  • Viết được dài mà vẫn rõ ý
  • Nhớ được mốc thời gian, tên tác giả, tên tác phẩm
  • Kiên nhẫn với tài liệu cũ và ảnh tư liệu mờ
  • Dám nói ý kiến riêng về một tác phẩm đang được khen

Khối thi xét tuyển

Mức lương tham khảo

Mới ra trường: 6–9 triệu/tháng ở vị trí nghiên cứu viên, cán bộ bảo tàng (ước lượng)

Có kinh nghiệm: 12–20 triệu/tháng; giám tuyển tự do và người viết có tên nhận theo dự án (ước lượng)

Chưa có báo cáo lương riêng cho mã ngành 7210101. Hai dải trên là ước lượng theo mặt bằng viên chức bảo tàng và nhuận bút mảng nghệ thuật năm 2025–2026, không phải số đo. Phần lớn người trong nghề có nhiều nguồn thu cùng lúc: lương cơ quan, nhuận bút, phí giám tuyển, dạy học.

Học những gì

  • Lịch sử mỹ thuật Việt Nam và mỹ thuật thế giới
  • Mỹ học và lý luận nghệ thuật
  • Phương pháp nghiên cứu và viết phê bình mỹ thuật
  • Kỹ thuật chất liệu: sơn dầu, sơn mài, lụa, đồ họa in, điêu khắc
  • Khảo cổ học và bảo tồn, bảo tàng
  • Giám tuyển và tổ chức triển lãm
  • Lịch sử văn học, ngôn ngữ học làm nền cho phần viết

Thời gian đào tạo: Chương trình đại học 4 năm, cấp bằng cử nhân. Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam xét kết hợp học bạ với thi năng khiếu; Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM xét theo kết quả học tập bậc trung học phổ thông.

Ra trường làm gì

  • Nghiên cứu viên tại bảo tàng mỹ thuật, viện nghiên cứu
  • Cán bộ sưu tầm, kiểm kê và trưng bày hiện vật
  • Giám tuyển triển lãm cho gallery và không gian nghệ thuật
  • Người viết phê bình, biên tập viên mảng nghệ thuật
  • Chuyên viên tư vấn cho nhà sưu tập, nhà đấu giá
  • Cán bộ quản lý văn hóa nghệ thuật tại sở, phòng văn hóa
  • Giảng viên trường mỹ thuật sau khi học tiếp thạc sĩ

Trường đào tạo tiêu biểu

Đây là một số trường tiêu biểu, không phải danh sách đầy đủ.

Tìm trường đào tạo ngành này gần bạn →

Triển vọng nghề nghiệp

Thị trường nghệ thuật Việt Nam đang lớn dần cùng số nhà sưu tập trong nước và số phiên đấu giá có tranh Việt, kéo theo nhu cầu người biết giám định, viết hồ sơ tác phẩm và làm giám tuyển. Bảo tàng và không gian nghệ thuật tư nhân cũng mở thêm. Mặt trái phải nói rất thẳng vì ngành này nhỏ. Cả nước khoảng 17 chỉ tiêu một mùa, nghĩa là số người tốt nghiệp mỗi năm đếm trên đầu ngón tay, và số vị trí biên chế ở bảo tàng công lập còn ít hơn thế. Thu nhập những năm đầu thuộc nhóm thấp, phần lớn phải ghép nhiều việc mới đủ sống. Đây là ngành chọn vì thật sự thích, không phải chọn vì dễ xin việc.

Bảng năm mã ngành mỹ thuật đặt cạnh nhau. Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật mã 7210101 xét khối H00, hai trường, khoảng 17 chỉ tiêu, yêu cầu vẽ nhẹ nhất nhóm. Đồ họa mã 7210104 xét H00, hai trường, 57 chỉ tiêu, thi Hình họa và Bố cục tranh màu. Điêu khắc mã 7210105 xét H00 và H07, thi Tượng tròn và Bố cục chạm nổi. Gốm mã 7210107 xét H00 và H07, một trường đại học, 20 chỉ tiêu. Mỹ thuật đô thị mã 7210110 xét khối V00, V01, V02, một trường, thi Vẽ mỹ thuật và Vẽ trang trí màu.
Năm mã ngành trong cùng nhóm 7210 nhưng khác nhau ở khối thi, môn năng khiếu và số trường. Đối chiếu đề án tuyển sinh 2026 của từng trường.

Hai trường đang đào tạo mã ngành 7210101

TrườngTỉnh, thànhChỉ tiêu 2026Cách xét tuyển
ĐH Mỹ thuật Việt NamHà Nội7Kết hợp xét học bạ với thi năng khiếu do trường tổ chức, khối H00
ĐH Mỹ thuật TP.HCMTP. Hồ Chí Minh10Xét theo kết quả học tập bậc trung học phổ thông

Chỉ tiêu và cách xét tuyển đối chiếu đề án tuyển sinh năm 2026 của hai trường, tháng 8/2026. Trang tuyển sinh của Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM không nêu môn thi năng khiếu cho mã ngành này, khác với các ngành sáng tác của cùng trường.

Câu hỏi thường gặp

Ngành Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật học những gì?
Ngành Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật học lịch sử mỹ thuật Việt Nam và thế giới, mỹ học, phương pháp nghiên cứu và viết phê bình, kỹ thuật chất liệu của hội họa, đồ họa và điêu khắc ở mức đủ để nhận biết, cộng phần khảo cổ học, bảo tồn bảo tàng và giám tuyển triển lãm. Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM mô tả chương trình gồm cả lịch sử văn học và ngôn ngữ học làm nền cho phần viết.
Học ngành này có phải vẽ giỏi không?
Yêu cầu vẽ nhẹ hơn hẳn các ngành mỹ thuật khác. Trang tuyển sinh của Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM liệt kê môn thi năng khiếu cho Hội họa, Đồ họa, Điêu khắc và Thiết kế đồ họa, nhưng không nêu môn năng khiếu cho Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật; ngành này xét theo kết quả học tập bậc trung học phổ thông. Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam vẫn xét kết hợp học bạ với thi năng khiếu. Việc chính của nghề là đọc, nhìn và viết, không phải sáng tác.
Trường nào đào tạo ngành Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật?
Đối chiếu mùa tuyển sinh 2026 có hai trường: Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam ở Hà Nội với 7 chỉ tiêu, và Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM với 10 chỉ tiêu. Cộng lại khoảng 17 suất cho cả nước, nên đây là một trong những ngành có quy mô nhỏ nhất trong danh mục đào tạo trình độ đại học.
Học Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật ra trường làm gì?
Nơi làm việc gần nghề nhất là bảo tàng mỹ thuật và viện nghiên cứu, ở vị trí nghiên cứu viên hoặc cán bộ sưu tầm, kiểm kê và trưng bày hiện vật. Ngoài ra còn giám tuyển triển lãm cho gallery, người viết phê bình và biên tập viên mảng nghệ thuật, chuyên viên tư vấn cho nhà sưu tập và nhà đấu giá, cán bộ quản lý văn hóa nghệ thuật tại sở và phòng văn hóa.
Ngành này khác ngành Hội họa thế nào?
Hội họa mã 7210103 đào tạo người sáng tác: sinh viên vẽ suốt bốn năm và đầu ra là tác phẩm. Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật mã 7210101 đào tạo người nghiên cứu và viết về tác phẩm của người khác, đầu ra là bài nghiên cứu, bài phê bình và hồ sơ hiện vật. Hai ngành học chung phần kỹ thuật chất liệu, nhưng một bên học để làm ra tranh, một bên học để đọc được tranh.

Thông tin trên trang đối chiếu nguồn ở thời điểm tháng 8/2026. Điểm chuẩn, học phí và chỉ tiêu đổi theo từng năm, xem bản mới nhất trên trang tuyển sinh của trường.

Nguồn tham khảo